G├ľRME YETERS─░ZL─░─×─░ OLAN B─░REYLER

2.418 okundu

G├ľRME YETERS─░ZL─░─×─░ OLAN B─░REYLER

 

G├Ârme Yetersizli─či: G├Ârme g├╝c├╝n├╝n k─▒smen ya da tamamen yetersizli─činden dolay─▒, bireyin e─čitim performans─▒n─▒n ve sosyal uyumunun olumsuz y├Ânde etkilenmesi durumudur.

G├Ârme engellili─čin yasal tan─▒m─▒, g├Ârmenin ve g├Ârme alan─▒n─▒n ├Âl├ž├╝m├╝ne ba─čl─▒d─▒r. Yasal tan─▒m, t─▒p alan─▒nda ├žal─▒┼čanlar ve di─čer ilgililer taraf─▒ndan kullan─▒lmaktad─▒r. Bu tan─▒ma g├Âre; ÔÇťt├╝m d├╝zeltmelerle birlikte, g├Âren g├Âz├╝n ola─čan g├Ârme g├╝c├╝n├╝n onda birine yani 20/200′ l├╝k g├Ârme keskinli─čine ya da daha az─▒na sahip olan ya da g├Ârme a├ž─▒s─▒ 20 dereceyi a┼čmayan bireylere k├Âr denilmektedir. 20/200′├╝n anlam─▒; g├Ârme yetersizli─činden etkilenen bireyin 60 cm.’ den g├Ârebildi─čini, normal g├Ârme g├╝c├╝ne sahip olan bireyin 6 m.’ den g├Ârebilmesidir. G├Ârme a├ž─▒s─▒n─▒n dar olmas─▒n─▒n anlam─▒ ise, normal g├Ârme keskinli─či olmas─▒na ra─čmen, g├Ârmenin sadece merkezdekilerle, 20 dereceyle s─▒n─▒rl─▒ olma, 20 derecenin d─▒┼č─▒nda kalan nesneleri g├Ârememedir.

Yasal-t─▒bbi- tan─▒mlama sistemine g├Âre az g├Âren tan─▒m─▒ ise; g├Ârme keskinli─či 20/70 ile 20/200 aras─▒nda olan bireylerdir. Anlam─▒ ise, normal g├Âren bireyin 6 m.’ den g├Ârd├╝─č├╝n├╝, az g├Âren birey 2 m. ─░le 60 cm. aras─▒ndaki mesafeden g├Ârebilmektedir.

G├Ârme engellili─čin e─čitsel tan─▒m─▒ ise; g├Ârme yetersizli─činden ├žok a─č─▒r derecede etkilenen, mutlaka kabartma alfabeye (braille) ya da konu┼čan kitaplar─▒n kullan─▒lmas─▒na ihtiya├ž duyan bireyler ÔÇťk├ÂrÔÇŁ; b├╝y├╝t├╝c├╝ ara├žlar yard─▒m─▒yla ya da b├╝y├╝k puntolu yaz─▒l─▒ materyali okuyabilen bireyler ÔÇťaz g├ÂrenÔÇŁ dir. E─čitsel tan─▒m─▒n yasal tan─▒m kadar kesin ve a├ž─▒k olmamas─▒ e─čitsel de─či┼čkenlerden ve ├Â─čretimde okuma y├Ântemini vurgulam─▒┼č olmas─▒ndan kaynaklanmaktad─▒r.

Nedenleri:

 

├çok s─▒k rastlanmamakla birlikte genetik olabilir. Annenin hamileli─či s─▒ras─▒nda ge├žirdi─či k─▒zam─▒k├ž─▒k gibi ate┼čli hastal─▒klar, ald─▒─č─▒ baz─▒ ila├žlar ya da r├Ântgen ─▒┼č─▒nlar─▒na maruz kalma g├Ârme engeline neden olabilmektedir. Do─čumun g├╝├ž olmas─▒ da bir ba┼čka nedendir. Premat├╝re (erken) do─čan bebeklere k├╝vezde fazla oksijen verilmesi ├žocu─čun k├Âr olmas─▒na neden olabilmektedir. Do─čum sonras─▒nda ├žocu─čun ge├žirdi─či ate┼čli hastal─▒klar, kazalar, zehirlenmeler g├Ârme engelinin nedenlerindendir.

 

├ľzellikleri:

G├Ârme engelinin derecesi ne olursa olsun ( az g├Âren- k├Âr) , g├Ârme problemi olan ├žocuklar─▒n geli┼čimsel, bili┼čsel ve sosyal ├Âzellikleri konusunda e─čitimden yararlanma olanaklar─▒ vard─▒r. Bunun i├žin de ├Âncelikli olarak bu ├Âzelliklerin bilinmesi gerekir.

Dil ├Â─črenilen bir ├Âzelliktir ve i┼čitsel olmas─▒ nedeniyle g├Ârme g├╝├žl├╝─č├╝ olanlar─▒n dil geli┼čimlerine olumsuz etkisi yok denecek kadar azd─▒r. Olumsuz say─▒labilecek en belirgin ├Âzellik k├Âr olan bireylerde daha ├žok g├Âr├╝len ÔÇťVerbalismÔÇŁ yani a┼č─▒r─▒ s├Âzc├╝k kullanmad─▒r.

K├Ârl├╝k, d├╝┼č├╝k zekan─▒n belirleyicisi de─čildir. Ancak g├Ârme ile ilgili ya┼čant─▒lar─▒n─▒n zengin olmay─▒┼č─▒ nedeniyle yeterli e─čitim olanaklar─▒n─▒n sa─članmas─▒ gerekmektedir.

Kavramsal geli┼čimleri, normal olan ├žocuklara oranla daha geridir. ├ľzellikle soyut kavramlarda ba┼čar─▒ d├╝┼č├╝kt├╝r. Bunun nedeni ise uygun ├Â─črenme ya┼čant─▒lar─▒n─▒n olmay─▒┼č─▒d─▒r.

G├Ârme engelli ├žocuklar─▒n en fazla s─▒k─▒nt─▒ ├žekti─či konu, alan kavram─▒d─▒r.├ç├╝nk├╝ di─čer duyular─▒n─▒ kullanarak ├Â─črenme ├žabas─▒ g├Âstermekte, alana ili┼čkin bilgilerde di─čer duyular─▒ s─▒n─▒rl─▒ kalmaktad─▒r.

Hareket ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ndeki becerileri kazanabilmesi i├žin g├Ârme engelli ├žocu─čun, fiziksel engellerin fark─▒na varmas─▒ gerekmektedir. ÔÇťEngel DuyusuÔÇŁ olarak nitelenen bu duyu, bireyin ├Ân├╝ndeki engelin yerinin ve y├Ân├╝n├╝n alg─▒lanarak belirlenmesinde etkilidir.Yer ve y├Ân, i┼čitsel olarak alg─▒lan─▒r ve belirlenir.Bunun i├žin yank─▒lanmalardan yararlan─▒l─▒r. Bu yolla engel duyusu geli┼čir. G├Ârme engelliler, dikkatlerini yo─čunla┼čt─▒rarak daha iyi ayr─▒m yapt─▒klar─▒ndan dolay─▒ i┼čitme ve dokunma duyular─▒n─▒ daha iyi kullanmaktad─▒rlar.

 

 

 

 

G├Ârme G├╝├žl├╝─č├╝ Olan ├çocuklar ─░├žin S─▒n─▒f ─░├žinde Al─▒nabilecek ├ľnlemler

 

┬Ę G├Ârme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar, di─čer insanlar─▒n bedenini nas─▒l kulland─▒─č─▒n─▒, y├╝z ifadelerindeki de─či┼čiklikleri, yapt─▒─č─▒ hareketleri bilmemektedir.Di─čer ├žocuklar─▒n dokunmalar─▒n─▒, yemelerini, oynamalar─▒n─▒, temizlenmelerini g├Ârememektedir. Akranlar─▒n─▒n g├Ârerek ├Â─črendikleri ve anlad─▒klar─▒ ┼čeyleri ├Â─črenebilmeleri ve anlayabilmeleri i├žin yard─▒ma ihtiya├ž duyarlar.
┬Ę G├Ârme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuk i├žin s─▒n─▒f i├žerisinde al─▒nabilecek baz─▒ ├Ânlemler vard─▒r. Bu ├Ânlemler, e─čitimlerine olumlu katk─▒lar sa─člayacakt─▒r.
┬Ę ├ľncelikle g├Ârme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocu─čun s─▒n─▒fta olmad─▒─č─▒ bir zaman se├žilerek arkada┼člar─▒na anlayabilecekleri d├╝zeyde ├žocu─čun durumu anlat─▒lmal─▒d─▒r. Gerekti─činde ya da yard─▒ma ihtiya├ž duydu─čunda yard─▒m etmeleri s├Âylenmelidir. B├Âylece g├Ârme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocu─ča kar┼č─▒ tak─▒nabilecek alay edici davran─▒┼člar─▒n da ├Ân├╝ al─▒nacakt─▒r.
┬Ę G├Ârme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuk i├žin s─▒n─▒fta yap─▒lacak ├ževre d├╝zenlemesi ├žok ├Ânemlidir. Tak─▒labilece─či, ├žarpabilece─či, hareket alan─▒n─▒ daraltabilece─či d├╝┼č├╝n├╝len e┼čyalar ayak alt─▒ndan kald─▒r─▒lmal─▒d─▒r.
┬Ę Her e┼čyan─▒n yeri s─▒n─▒f i├žinde belirlenmelidir. ├çocuk, arad─▒─č─▒ e┼čyay─▒ kolayca bulabilmelidir. E┼čyalar─▒n yer de─či┼čikli─činden ├žocuk haberdar edilmelidir.
┬Ę ├çocuk, s─▒n─▒fta ─▒┼č─▒ktan rahats─▒z olmayacak ┼čekilde oturtulmal─▒d─▒r. I┼č─▒─č─▒n k─▒r─▒larak g├Âze yans─▒mas─▒na dikkat edilmelidir. Do─črudan g├Âze gelen ─▒┼č─▒k, rahats─▒z edici bir duyarl─▒l─▒k yarat─▒r.
┬Ę ├çocu─čun karalt─▒l─▒, bu─čulu, sisli ya da bulan─▒k da olsa var olan g├Ârme uzakl─▒─č─▒na uygun ┼čekilde s─▒raya oturtulmas─▒ gereklidir.
┬Ę Anne ve baba, ├žocu─čun giydi─či ayakkab─▒n─▒n taban─▒n─▒n k├Âsele gibi ses ├ž─▒karan bir nesneden yap─▒lm─▒┼č olmas─▒ konusunda uyar─▒lmal─▒d─▒r. Bu yolla ├žocuk, y├╝r├╝d├╝─č├╝ yerleri hissedecek ve sesleri ay─▒rma ├Âzelli─činden yararlanarak ├ževresi hakk─▒nda bilgi sahibi olacakt─▒r.

E─čitimlerine yap─▒labilecek katk─▒lar

v G├Ârerek ├Â─črenme yerine, i┼čiterek ve dokunarak ├Â─črenmeye ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ unutulmamal─▒d─▒r. ├çocu─čun dokunarak e┼čyalar─▒ tan─▒mas─▒na f─▒rsat verilmeli, ortam yarat─▒lmal─▒d─▒r.
v Dokunamad─▒─č─▒ e┼čyalar─▒n ├Âzellikleri ayr─▒nt─▒l─▒ olarak anlat─▒lmal─▒d─▒r. B├Âylece dokundu─ču zaman do─čabilecek tehlikelerin de ├Ân├╝ne ge├žilmi┼č olacakt─▒r.
v Tahtaya yaz─▒lanlar g├Ârme engelli ├žocuk i├žin s├Âzl├╝ s├Âylenmelidir.
v S─▒n─▒f i├žinde kimin konu┼čtu─ču isim s├Âylenerek belirtilmelidir.
v ├çocu─ča sesin kime ait oldu─ču konusunda yard─▒m edilmelidir. Konu ile ilgili konu┼čmalar i├žin ortam yarat─▒lmal─▒d─▒r.
v Ses ├ž─▒karan aletler ├žal─▒┼čt─▒r─▒lmadan ├Ânce, ├žocu─ča irkilmemesi, korkmamas─▒ i├žin haber verilmelidir.
v ÔÇŁ┼×u, buÔÇŁ gibi i┼čaret s─▒fatlar─▒ yerine nesnelerin adlar─▒ s├Âylenerek konu anlat─▒lmal─▒d─▒r.
v Koklama, i┼čitme, dokunma duyular─▒ndan yararlanarak, ├žocu─čun s├Âzc├╝k da─čarc─▒─č─▒n─▒n zenginle┼čmesine yard─▒m edilmelidir.
v ├çocu─čun g├Ârme ile ilgili s├Âzc├╝kleri kullanmas─▒ engellenilmemelidir. G├Ârmese bile denizin ve g├Âky├╝z├╝n├╝n mavi, ├žimenin ve a─čac─▒n ye┼čil oldu─čunu bilmesinde sak─▒nca yoktur.
v E─čer olanaklar uygun ise kabartma resim ve ┼čekillerden yararlanarak konu anlat─▒m─▒ yap─▒labilir. Materyallere parmaklar─▒ ile dokunmas─▒na f─▒rsat verilmelidir.
v ├çocu─ča beceri ├Â─čretiminden ka├ž─▒n─▒lmamal─▒d─▒r.Beceri basamakland─▒r─▒larak anlat─▒lmal─▒, bitlikte ├žal─▒┼čarak nas─▒l yap─▒laca─č─▒ g├Âsterilmelidir.
v Yapamad─▒─č─▒ b├Âl├╝mler, ├žocu─čun eli elinizin ├╝zerinde olacak ┼čekilde yeniden yap─▒larak ├žocu─ča anlat─▒lmal─▒d─▒r.
v ├çocuk zaman zaman d├╝┼čecek ya da e┼čyalara ├žarpacakt─▒r. E─čilirken ├žarpma olas─▒l─▒─č─▒na kar┼č─▒, elini kafas─▒n─▒n ├Ân├╝nde hafif├že e─čik ┼čekilde tutacak ┼čekilde tutarak ba┼č─▒n─▒ koruyabilece─či ├Â─čretilebilir. D├╝┼čerken, kollar─▒n─▒ ├Âne do─čru koymas─▒ ├Â─čretilerek dola┼čmaktan korkmamas─▒ sa─članabilir.
v ├çocuk hi├ž g├Ârm├╝yorsa birlikte yaparak, az g├Âr├╝yorsa g├Ârmesinden yararlan─▒larak beceri ├Â─čretilebilir.
v G├Ârme g├╝├žl├╝─č├╝nden kaynaklanan ├Âdevi tamamlama konusunda ek s├╝re verilmesi gibi ayr─▒cal─▒klar belirlenmeli, g├Ârme g├╝├žl├╝─č├╝n├╝n geli┼čim basamaklar─▒ndan ge├ži┼č h─▒z─▒n─▒n yava┼člamas─▒na yol a├žabilece─či unutulmamal─▒d─▒r.Ancak yapabilece─či ┼čeyler konusunda ├žocu─ča olanaklar sa─članmal─▒d─▒r. Ayr─▒cal─▒klar, kaynaklanan nedenin d─▒┼č─▒na ta┼č─▒r─▒lmamal─▒ yani abart─▒lmamal─▒d─▒r.
v Konu┼čma e─čitimi ├╝zerinde durulmal─▒d─▒r.Dil geli┼čimine ├Ânem verilmelidir.
v Sesleri birbirinden ay─▒rt edebilme ├žal─▒┼čmalar─▒ ile dinleme becerisi geli┼čtirilmelidir. Bu yolla ├ževreyi anlamas─▒ daha kolay olacakt─▒r.
v Ba─č─▒ms─▒z hareket edebilmesi i├žin di─čer ├žocuklarla birlikte oyunlara kat─▒lma, z─▒plama ve y├╝r├╝me gibi etkinliklere f─▒rsat verilmelidir. Bu, ayn─▒ zamanda ├žocu─čun kendisine g├╝venmesini sa─člayacakt─▒r.
v ├çocu─ča ba─č─▒ms─▒z hareket edebilmesi i├žin bir ├žal─▒┼čma y├Ântemi haz─▒rlanmal─▒d─▒r. Bunun i├žin ├žocu─čun ya┼č─▒, k├╝lt├╝r d├╝zeyi, sosyo-ekonomik ve k├╝lt├╝rel ├ževresi, ki┼čisel problemleri, kapasite ve yetenekleri, istekleri, ilgileri, kendisi hakk─▒ndaki d├╝┼č├╝nceleri, duyu organlar─▒n─▒n i┼člerli─či, v├╝cudunun al─▒┼čkanl─▒k haline getirdi─či ┼čekil bozukluklar─▒ ve ba─č─▒ms─▒z hareket konusunda d├╝┼č├╝nceleri tespit edilerek g├Âz ├Ân├╝ne al─▒nmal─▒d─▒r.
v Hareket ├žekingenli─činin ortadan kald─▒r─▒labilmesi i├žin beden e─čitimi derslerinde, bedence ba─č─▒ms─▒z ve serbest duruma gelmeleri sa─članabilir. ├çal─▒┼čman─▒n yap─▒laca─č─▒ alan ve malzemeler tan─▒t─▒larak hareketler a├ž─▒klanmal─▒, daha sonra uygulamaya ge├žilmelidir. Uygulamalarda ├žocu─čun kendine yetebilece─či d├╝zeye kadar gerekli yard─▒mlar yap─▒lmal─▒d─▒r. Kullan─▒lan toplar─▒n i├žine zil yerle┼čtirilebilir. ─░stenilen alan ya da mesafeye geldi─čini anlamas─▒ i├žin d├╝d├╝k, zil, tef gibi sesli uyaranlar verilerek e─čitsel uyarlamalardan yararlan─▒labilir.
v G├Ârme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocu─čun ÔÇť├žocukÔÇŁ oldu─ču unutulmamal─▒, yapt─▒─č─▒ beceriler sonras─▒nda mutluluk duyuldu─ču s├Âzle ya da davran─▒┼člarla ├Âd├╝llendirilerek g├Âsterilmelidir.

 

 

 

├ľ─čretmenlere ├Âneriler;

 

├ś Yapaca─č─▒n─▒z aile ziyaretleri ile, ├Âzellikle g├Ârme engelli ├žocukla ilgilendi─činizi s├Âyleyerek ve ├žocuklar─▒n─▒ kabul ederek onlar─▒nda ├žocuklar─▒n─▒ kabul etmelerine yard─▒m etmi┼č olursunuz.
├ś G├Ârme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├Â─črenciniz i├žin yap─▒labilecek t─▒bbi, ├ževresel ve e─čitsel yard─▒mlar─▒ ara┼čt─▒r─▒n─▒z.
├ś G├Ârme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├Â─črencinizde ba─č─▒ms─▒zl─▒k duygusunu geli┼čtirme ├žabalar─▒n─▒n bir b├Âl├╝m├╝ olarak bu ├žocuklar─▒n kendi e─čitim kitaplar─▒ndan ve ara├žlar─▒ndan sorumlu olmas─▒n─▒ isteyiniz.
├ś S─▒n─▒ftaki g├Âren ├žocuklar zaman zaman g├Ârme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocu─ča rehberlik yapabilir. Ancak g├Ârme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocu─čun ├žok fazla ba─č─▒ml─▒ olmamas─▒na dikkat ediniz.
├ś G├Ârme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├Â─črencinizi s─▒n─▒ftaki her etkinli─če kat─▒lmas─▒ i├žin cesaretlendiriniz. E─čer onun s─▒n─▒ftaki faaliyetlere kat─▒lmas─▒ m├╝mk├╝n olmuyorsa ek etkinlikler d├╝zenleyebilirsiniz.
├ś Tahtaya bir ┼čeyler yazarken yazd─▒klar─▒n─▒z─▒ y├╝ksek sesle s├Âylemeniz her zaman g├Ârme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├Â─črenciniz i├žin yararl─▒ olacakt─▒r.
├ś Matematik ├Â─čretiminde g├Âr├╝len problemlere ek olarak fen bilimleri ve co─črafyan─▒n da ├žok fazla g├Ârsel uyaranlara dayal─▒ olmas─▒ nedeniyle ek d├╝zenlemelere ihtiyac─▒n─▒z olabilir. Bu nedenle g├Ârme engelliler okullar─▒ndan materyal ve bilgi alabilirsiniz.
├ś G├Ârme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├Â─črencinize ├Âdevini tamamlayabilmesi i├žin ek zaman vermeniz uygun olacakt─▒r.
├ś G├Ârenler ile g├Ârme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├Â─črencileriniz aras─▒ndaki sosyal ili┼čkileri g├╝├žlendirmek i├žin onlar─▒ te┼čvik ediniz.

Payla┼čmak b├╝y├╝kl├╝kt├╝r.

Bir Cevap Yaz─▒n