Otizm Alternatif Tedavi

1.433 okundu

Gl├╝ten/ Kazein Diyeti

Gl├╝ten tah─▒llarda, kazein ise s├╝tte bulunan proteinlerdir. Gl├╝ten; bu─čday, ├žavdar, yulaf ve arpada ve bu tah─▒llardan yap─▒lan bulgur ve irmik gibi tah─▒l ├╝r├╝nlerinde bulunur. Kazein ise t├╝m s├╝t ve s├╝t ├╝r├╝nlerinde (peynir, yo─čurt, ayran vb.) bulunur. Otizmli ├žocuklar─▒n ba─č─▒rsaklar─▒n─▒n a┼č─▒r─▒ ge├žirgen oldu─ču; bu nedenle gl├╝ten ve kazein proteinlerinin sindirilemedi─či; bunun da beyinde sinirsel uyar─▒m etkisi yapt─▒─č─▒ varsay─▒lmaktad─▒r. Her ne kadar bu varsay─▒m bilimsel olarak do─črulanm─▒┼č olmasa da, gl├╝ten-kazein diyeti (GFCF Diet: Gluten Free-Casein Free Diet) otizmli ├žocuklara yayg─▒n olarak uygulanmaktad─▒r. Bu diyette bu─čday unu yerine pirin├ž unu, m─▒s─▒r unu ve nohut unu gibi ├╝r├╝nler; s├╝te alternatif olarak ise soya s├╝t├╝ gibi ├╝r├╝nler tercih edilmektedir.

Baz─▒ ebeveyn ve doktorlar─▒n g├Âzlemlerine g├Âre gl├╝ten-kazein diyeti yapan ├žocuklar─▒n baz─▒lar─▒nda hiperaktivitede azalma, alg─▒ ve g├Âz konta─č─▒nda art─▒┼č, sindirim sistemi ve ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi sorunlar─▒nda azalma g├Âr├╝lmektedir. ├ľrne─čin, internette s─▒kl─▒kla, kendi ├žocu─čunda bu tedavinin ne kadar i┼če yarad─▒─č─▒n─▒ anlatan ebeveyn a├ž─▒klamalar─▒na rastlanmaktad─▒r. Ancak, bu t├╝r a├ž─▒klamalar─▒n bilimsel olarak bir de─čeri yoktur. ├ľte yandan, gl├╝ten-kazein diyetinin otizmli ├žocuklar ├╝zerindeki olumlu etkilerinden s├Âz eden ├žal─▒┼čmalar─▒n ├žo─ču vaka analizinden ├Âteye gitmemektedir. Elder ve arkada┼člar─▒ taraf─▒ndan 2006 y─▒l─▒nda yay─▒mlanan bir kontroll├╝ deneysel ara┼čt─▒rma ise, gl├╝ten-kazein diyetinin otizmli ├žocuklar─▒n davran─▒┼člar─▒ ├╝zerinde herhangi bir etkisi olmad─▒─č─▒n─▒ g├Âstermi┼čtir.

Gl├╝ten-kazein diyetinin ciddi protein, vitamin ve mineral eksikliklerine yol a├žt─▒─č─▒ unutulmamal─▒d─▒r. ├ľzellikle b├╝y├╝me ├ža─č─▒ndaki ├žocuklarda, ├žok ├Ânemli besin kaynaklar─▒ olan tah─▒llar─▒n ve s├╝t├╝n ne denli ├Ânemli oldu─ču yads─▒namaz. Dolay─▒s─▒yla, ├Âncelikle ├žocukta gl├╝ten-kazein toleranss─▒zl─▒─č─▒ ya da alerjisi olup olmad─▒─č─▒ ara┼čt─▒r─▒lmal─▒d─▒r. E─čer toleranss─▒zl─▒k ya da alerji belirlenirse, her t├╝r diyet gibi gl├╝ten-kazein diyetinin de uzman kontrol├╝nde ve yak─▒n takiple yap─▒lmas─▒ gerekmektedir. Ayr─▒ca, Amerikan Pediatristler Akademisi, idrar testlerinin otizmle ilgili g├╝venilir bir klinik tetkik olmad─▒─č─▒n─▒; dolay─▒s─▒yla, ├žocuklarda diyetin gerekli olup olmad─▒─č─▒na karar vermek amac─▒yla kullan─▒lamayaca─č─▒n─▒ belirtmektedir.

Y├Ântemin De─čerlendirmesi:

Zay─▒f: Bu y├Ântemin otizmli ├žocuklar ├╝zerinde olumlu etkileri oldu─čunu g├Âsteren deneysel ara┼čt─▒rma hen├╝z yoktur ya da yap─▒lan deneysel ara┼čt─▒rmalar bu y├Ântemin otizmli ├žocuklar ├╝zerinde herhangi bir olumlu etkisi olmad─▒─č─▒n─▒ g├Âstermi┼čtir.

Vitamin ÔÇô Mineral Deste─či

Otizmli ├žocuklar─▒n ba─č─▒rsaklar─▒n─▒n a┼č─▒r─▒ ge├žirgen oldu─ču varsay─▒m─▒ndan ve beslenmede ├žok se├žici olmalar─▒ndan dolay─▒, v├╝cutlar─▒nda pek ├žok vitamin ve mineral eksikli─či olabilece─či d├╝┼č├╝n├╝lmektedir. Bu vitamin ve mineraller aras─▒nda en ├Ânemlileri B6 vitamini ve magnezyum mineralidir. B6 vitamini eksikli─činin ├žocuklarda merkezi sinir sisteminin i┼čleyi┼čini etkiledi─či belirlenmi┼čtir. Magnezyum ise kemik olu┼čumunu destekleyen, sinir ve kas h├╝crelerinin bak─▒m─▒n─▒ sa─člayan ve v├╝cuttaki enzimlerin ├žal─▒┼čmas─▒n─▒ artt─▒ran bir mineraldir. Ancak, B6 vitamini ve magnezyum deste─činin otizmli ├žocuklar─▒n davran─▒┼člar─▒ ├╝zerindeki etkilerine ili┼čkin ara┼čt─▒rmalar─▒n sonu├žlar─▒ birbiriyle ├želi┼čmektedir. Deneysel kontrol├╝n d├╝┼č├╝k oldu─ču ara┼čt─▒rmalarda olumlu etkiler rapor edilirken, deneysel kontrol├╝n y├╝ksek oldu─ču ara┼čt─▒rmalar herhangi bir etkinin olmad─▒─č─▒n─▒ g├Âstermi┼čtir. Dolay─▒s─▒yla, geni┼č kat─▒l─▒ml─▒ ve kontroll├╝ deneysel ara┼čt─▒rmalara gereksinim vard─▒r.

Y├Ântemin De─čerlendirmesi:

Orta: Bu y├Ântemin otizmli ├žocuklar ├╝zerinde olumlu etkileri oldu─čunu g├Âsteren deneysel ara┼čt─▒rmalar olduk├ža s─▒n─▒rl─▒d─▒r.

A─č─▒r Metallerden Ar─▒nd─▒rma

Kur┼čun, c─▒va, al├╝minyum, arsenik vb. toksik ├Âzellik ta┼č─▒yan a─č─▒r metallerin otizme yol a├ž─▒yor olabilece─či d├╝┼č├╝n├╝lmektedir. Ancak, bu konudaki ara┼čt─▒rmalar incelendi─činde, bu d├╝┼č├╝ncenin bir varsay─▒mdan ├Âteye ge├žmedi─či g├Âr├╝lmektedir. S├Âz├╝ edilen toksik a─č─▒r metallerden biri olan c─▒va k─▒zam─▒k-kabakulak-k─▒zam─▒k├ž─▒k (MMR) a┼č─▒lar─▒nda da bulunmaktad─▒r. Bu a┼č─▒larla otizm aras─▒ndaki ili┼čkiyi ara┼čt─▒rmak ├╝zere 13 farkl─▒ ├╝niversiteden 19 bilimci taraf─▒ndan y├╝zlerce otizmli ├žocuk ├╝zerinde bir ara┼čt─▒rma y├╝r├╝t├╝lm├╝┼čt├╝r. Bu ara┼čt─▒rman─▒n sonu├žlar─▒, otizm belirtilerinin ortaya ├ž─▒kmas─▒yla bu a┼č─▒ aras─▒nda hi├žbir ili┼čki olmad─▒─č─▒n─▒ g├Âstermi┼čtir (Richler ve di─č., 2006).

A─č─▒r metallerle otizm aras─▒nda bir ili┼čki bulunamam─▒┼č olmas─▒na ra─čmen otizmli ├žocuklarda a─č─▒r metallerden ar─▒nd─▒rma (chelation) tedavisine s─▒kl─▒kla ba┼čvurulmaktad─▒r. A─č─▒r metallerden ar─▒nd─▒rma, toksik a─č─▒r metallerin v├╝cuttan bitkisel veya kimyasal yollarla at─▒lmas─▒n─▒ hedefler. Bitkisel yollarla metal at─▒m─▒nda genellikle ki┼čni┼č gibi baz─▒ bitkilerden yararlan─▒l─▒r. Kimyasal yollarla metal at─▒m─▒nda ise baz─▒ ila├žlar kullan─▒l─▒r. Gerek bitkisel, gerekse kimyasal metal at─▒m uygulamalar─▒n─▒n v├╝cuttaki di─čer sistemleri nas─▒l etkiledi─či tam olarak bilinmemektedir. Ancak, bu uygulamalarla ├Âl├╝mlere kadar varan ├žok ciddi yan etkiler ortaya ├ž─▒kabilmektedir. Dolay─▒s─▒yla, Amerikan Pediatristler Akademisi gibi pek ├žok sa─čl─▒k ├Ârg├╝t├╝ bu t├╝r tedavilerin ├žok gerekli olmad─▒k├ža uygulanmamas─▒ gerekti─či y├Ân├╝nde uyar─▒da bulunmaktad─▒r.

Sonu├ž olarak, a─č─▒r metallerden ar─▒nd─▒rma tedavisi yaln─▒zca a─č─▒r metallerden etkilendi─či kesin olarak kan─▒tlanan ve bu tedaviye uygun ├Âzelliklere sahip olan (├Ârne─čin; b├Âbrek, karaci─čer ve kemik ili─či hastal─▒─č─▒ olmayan) ├žocuklara ├Ânerilebilir. Otizmli ├žocuklar─▒n ├žo─čunda ise b├Âyle bir durumun varl─▒─č─▒ saptanamamaktad─▒r.

Y├Ântemin De─čerlendirmesi:

Zay─▒f: Bu y├Ântemin otizmli ├žocuklar ├╝zerinde olumlu etkileri oldu─čunu g├Âsteren deneysel ara┼čt─▒rma hen├╝z yoktur ya da yap─▒lan deneysel ara┼čt─▒rmalar bu y├Ântemin otizmli ├žocuklar ├╝zerinde herhangi bir olumlu etkisi olmad─▒─č─▒n─▒ g├Âstermi┼čtir.

Mantar Tedavisi

V├╝cutta bulunan baz─▒ mantar t├╝rleri ile otizm aras─▒ndaki olas─▒ ba─č─▒nt─▒, t─▒p d├╝nyas─▒nda bir tart─▒┼čma konusudur. Baz─▒ doktorlar a┼č─▒r─▒ miktardaki mantar─▒ veya ili┼čkili organizmalar─▒ azaltmak suretiyle otizmli ├žocuklara yard─▒mc─▒ olduklar─▒n─▒ iddia etmektedirler. Ancak, mantar tedavilerinin otizmli bireyler ├╝zerindeki etkilerini g├Âsteren birka├ž ├žal─▒┼čma, vaka ├žal─▒┼čmas─▒ndan ├Âteye gitmemektedir.

Candida, mayaya benzeyen ve normal olarak v├╝cutta bir miktar bulunan bir mantard─▒r. Uzun s├╝ren antibiyotik, hormon ya da baz─▒ ila├ž tedavilerinin candida ve benzeri mantarlar─▒n v├╝cutta ├žo─čalmas─▒na ve buna ba─čl─▒ enfeksiyonlara neden olabilece─či ├Âne s├╝r├╝lmektedir. Her t├╝r a┼č─▒r─▒ mantar ├žo─čalmas─▒ v├╝cudun ├že┼čitli i┼člevlerinde sorunlara yol a├žabilmektedir. Ancak, her insan─▒n v├╝cudunda bu mantarlardan belli miktarlarda bulunmas─▒ nedeniyle, sorun yaratacak d├╝zeyde mantar fazlal─▒─č─▒n─▒ t─▒bbi tetkiklerle ortaya ├ž─▒karmak zordur. Mantar─▒n a┼č─▒r─▒ ├╝remesinin tedavisinde kullan─▒lan ila├žlar─▒n ise ├žok ciddi yan etkileri s├Âz konusudur. Sar─▒msak ├Âz├╝t├╝ ve ├╝z├╝m ├žekirde─či ├Âz├╝t├╝ gibi baz─▒ do─čal kaynakl─▒ ├╝r├╝nlerin kullan─▒m─▒n─▒n da mantar tedavisini destekledi─či d├╝┼č├╝n├╝lmektedir. Mantar v├╝cutta ┼čeker, maya ve karbonhidrat ile beslenip ├╝redi─či i├žin, ila├žlar─▒n yan─▒ s─▒ra i├žinde ┼čeker, karbonhidrat ve mayan─▒n bulunmad─▒─č─▒ bir beslenme ┼čekli de ├Ânerilmektedir. Sonu├ž olarak, otizmde ila├žlarla ya da do─čal ├╝r├╝nlerle mantar tedavisi uygulamalar─▒n─▒n hen├╝z bilimsel dayana─č─▒ yoktur.

Y├Ântemin De─čerlendirmesi:

Zay─▒f: Bu y├Ântemin otizmli ├žocuklar ├╝zerinde olumlu etkileri oldu─čunu g├Âsteren deneysel ara┼čt─▒rma hen├╝z yoktur ya da yap─▒lan deneysel ara┼čt─▒rmalar bu y├Ântemin otizmli ├žocuklar ├╝zerinde herhangi bir olumlu etkisi olmad─▒─č─▒n─▒ g├Âstermi┼čtir.

Hiperbarik Oksijen Tedavisi

Hiperbarik oksijen tedavisi (HBOT: Hyperbaric Oxygen Therapy), bir bas─▒n├ž odas─▒nda hastaya aral─▒kl─▒ olarak %100 saf oksijen solutmak suretiyle uygulanan bir tedavi y├Ântemidir. Bu tedavide ama├ž, solunum yoluyla akci─čerlere al─▒nan %100 oksijenin, t├╝m v├╝cut s─▒v─▒lar─▒ndaki oksijen miktar─▒n─▒ artt─▒rarak, oksijensizlik nedeniyle g├Ârevini yapamayan h├╝creleri g├Ârevlerini yapabilir hale getirmektir. Bu tedavi t├╝m d├╝nyada beyin hasar─▒n─▒n ya da yan─▒klar─▒n tedavisinde yayg─▒n olarak kullan─▒lmaktad─▒r. Otizm alan─▒nda kullan─▒m─▒ da son y─▒llarda ├Âzellikle ├╝lkemizde yayg─▒nla┼čmakla birlikte, otizmde hiperbarik oksijen tedavisinin i┼če yarad─▒─č─▒n─▒ g├Âsteren deneysel ara┼čt─▒rma bulgusu yoktur. Yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar vaka ├žal─▒┼čmas─▒ndan ya da tek gruplu kontrols├╝z ├žal─▒┼čmadan ├Âteye gitmemektedir. Ayr─▒ca, a┼č─▒r─▒ miktarda oksijen al─▒nmas─▒n─▒n beyin ya da kulak i├žin zararl─▒ olabilece─či de unutulmamal─▒d─▒r. Amerikan Pediatristler Akademisinin 2007 y─▒l─▒nda yay─▒mlad─▒─č─▒ Klinik Raporda hiperbarik oksijen tedavisinden hi├ž s├Âz edilmemi┼č olmas─▒ da dikkati ├žekmektedir.

Y├Ântemin De─čerlendirmesi:

Zay─▒f: Bu y├Ântemin otizmli ├žocuklar ├╝zerinde olumlu etkileri oldu─čunu g├Âsteren deneysel ara┼čt─▒rma hen├╝z yoktur ya da yap─▒lan deneysel ara┼čt─▒rmalar bu y├Ântemin otizmli ├žocuklar ├╝zerinde herhangi bir olumlu etkisi olmad─▒─č─▒n─▒ g├Âstermi┼čtir.

Neuro ÔÇô Feedback

Neuro-feedback (ÔÇśn├Âro-fiydbekÔÇÖ diye okunur) normalden farkl─▒ beyin dalgalar─▒n─▒ egzersizle normale ├ževirmeyi ki┼čiye ├Â─čretmeyi hedefleyen bir y├Ântemdir. Ba┼ča yerle┼čtirilen elektrotlarla ├žocu─čun beyin dalgalar─▒ gerekli yaz─▒l─▒ma sahip bir bilgisayara aktar─▒l─▒r. Program bu dalgalar─▒ kullan─▒c─▒n─▒n kolayl─▒kla alg─▒layabilece─či bir animasyona ├ževirir. Kullan─▒c─▒ bilgisayar oyunu format─▒ndaki bu animasyonu izlerken oyunu beyni ile kontrol edebilir; oyuna dikkatini yo─čunla┼čt─▒rd─▒─č─▒nda beyin uygun elektriksel aktiviteye ge├žti─či i├žin oyunda puan kazanmaya ba┼člar; dikkatini da─č─▒tt─▒─č─▒nda ise oyun kontrol├╝nden ├ž─▒kar. Uzun s├╝reli uygulamalarda aileler ├žocuklar─▒nda baz─▒ olumlu davran─▒┼č geli┼čmelerini g├Âzlediklerini bildirmi┼člerdir. Ayr─▒ca, Research in Autism Spectrum Disorders dergisinde yay─▒mlanmak ├╝zere kabul edilen bir deneysel ara┼čt─▒rmada, y├╝ksek i┼člevli otizmli ├žocuklarda bu uygulaman─▒n beyin dalgalar─▒nda ve belli davran─▒┼člarda de─či┼čikliklere yol a├žt─▒─č─▒; ancak, taklit davran─▒┼člar─▒nda herhangi bir etki yaratmad─▒─č─▒ belirlenmi┼čtir. Kesin yarg─▒ya varmak i├žin benzer ara┼čt─▒rmalar─▒n s├╝rd├╝r├╝lmesi ve farkl─▒ ├Âzelliklerdeki otizmli ├žocuklarla da ara┼čt─▒rmalar yap─▒lmas─▒ gerekmektedir.*

 

* Bu y├Ântemin otizmli ├žocuklar ├╝zerindeki etkilerini g├Âsteren ara┼čt─▒rmalar hen├╝z tam olarak sonu├žlanmad─▒─č─▒ i├žin bu y├Ântem de─čerlendirme d─▒┼č─▒ b─▒rak─▒lm─▒┼čt─▒r.

Tedavi Protokolleri

Otizmin tedavisine y├Ânelik tedavi protokollerinin en ├╝nl├╝s├╝ DAN protokol├╝d├╝r. DAN protokol├╝, ABDÔÇÖnin San Diego kentindeki Otizm Ara┼čt─▒rma Enstit├╝s├╝ÔÇÖn├╝n (ARI: Autism Research Institute) kurucusu ve ayn─▒ zamanda bir otizmli ├žocuk babas─▒ olan Dr. Bernard Rimland taraf─▒ndan ba┼člat─▒lm─▒┼čt─▒r. DAN protokol├╝nde yer alan ba┼čl─▒ca tedavi uygulamalar─▒ ┼čunlard─▒r:

Vitamin, mineral, amino asit ve ya─č asitleriyle yap─▒lan besin destekleri
Gl├╝ten-kazein diyeti
Gizli besin alerjilerinin ara┼čt─▒r─▒lmas─▒ ve bu ara┼čt─▒rmalar─▒n sonucuna ba─čl─▒ ├Âzel diyet
Ba─č─▒rsaklardaki bakterilerin probiyotik ├╝r├╝nlerle tedavisi
A─č─▒r metal at─▒m─▒
DAN protokol├╝nde yer alan tedavi uygulamalar─▒n─▒n her birine ili┼čkin de─čerlendirmeler ├Ânceki b├Âl├╝mlerde yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu de─čerlendirmelerde g├Âr├╝ld├╝─č├╝ gibi vitamin ve mineral deste─či d─▒┼č─▒ndaki uygulamalar─▒n hen├╝z bilimsel dayana─č─▒ bulunmamaktad─▒r. Rapor edilen etkililik bulgular─▒n─▒n ├žo─ču, deneysel olmayan, ailelerin ya da uzmanlar─▒n s├╝bjektif g├Âr├╝┼člerine dayanan ├žal─▒┼čmalard─▒r. Ayr─▒ca, otizmin tedavisine y├Ânelik protokoller ├╝lkemizde resmi olarak onaylanmam─▒┼čt─▒r.

 

Y├Ântemin De─čerlendirmesi:

Zay─▒f: Bu y├Ântemin otizmli ├žocuklar ├╝zerinde olumlu etkileri oldu─čunu g├Âsteren deneysel ara┼čt─▒rma hen├╝z yoktur ya da yap─▒lan deneysel ara┼čt─▒rmalar bu y├Ântemin otizmli ├žocuklar ├╝zerinde herhangi bir olumlu etkisi olmad─▒─č─▒n─▒ g├Âstermi┼čtir.

http://otizm-autism.tr.gg/

Payla┼čmak b├╝y├╝kl├╝kt├╝r.

Bir Cevap Yaz─▒n