OT─░ZM VE OT─░ST─░K ├çOCUKLARIN ├ľZELL─░KLER─░

4.153 okundu

OT─░ZM VE OT─░ST─░K ├çOCUKLARIN ├ľZELL─░KLER─░

 

Otizm: Erken ├žocukluk d├Âneminde g├Âr├╝lmeye ba┼člayan, sosyal etkile┼čim ve ileti┼čim bozuklu─ču ile ilgi ve etkinliklerin belirgin s─▒n─▒rl─▒l─▒─č─▒ gibi ├Âzelliklerle kendini g├Âsteren yayg─▒n geli┼čimsel bozukluk durumudur.

 

Otizm, ilk olarak 1943 y─▒l─▒nda Amerikal─▒ ├žocuk psikiyatristi Leo Kanner taraf─▒ndan “Erken ├çocukluk Otizmi” olarak adland─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r.

 

Otizm, daha sonraki y─▒llarda ├že┼čitli kurullar ve ki┼čiler taraf─▒ndan da incelenerek Kanner’in tan─▒m─▒ geli┼čtirilmi┼čtir. G├╝n├╝m├╝ze kadar yap─▒lan tan─▒mlar─▒ ve g├Âr├╝┼čleri Rutter ve arkada┼člar─▒ d├Ârt ana ba┼čl─▒k alt─▒nda toplam─▒┼čt─▒r:

1- Otizmin ortaya ├ž─▒kma s─▒kl─▒─č─▒ 30 ayl─▒ktan ├Ânce g├Âr├╝lmektedir.

2- ├çocuklar─▒n konu┼čma ve dil geli┼čiminde belirgin bir gecikme s├Âz konusudur.

3- Zihinsel geli┼čimle ili┼čkisi olmayan, ancak sosyal geli┼čimle ilgili bir yetersizlik s├Âz konusudur.

4- Belirgin davran─▒┼člar─▒ aras─▒nda kal─▒pla┼čm─▒┼č oyun, ayn─▒l─▒─č─▒ koruma ve de─či┼čikli─če kar┼č─▒ tepki g├Âsterme yer almaktad─▒r.

Otizmin gittik├že ├Ânem kazanmas─▒ ve bu alandaki ├žal─▒┼čmalar─▒n da artmas─▒ sonucu, birbirinden farkl─▒ ├žal─▒┼čmalar do─črultusunda de─či┼čik davran─▒┼č ├Âzelliklerinin olabilece─či ├Âne s├╝r├╝lm├╝┼č ve ├že┼čitli yorumlar yap─▒lmaya ba┼članm─▒┼čt─▒r. Bu do─črultuda Amerikan Psikiyatri Derne─či’nin ├Âne s├╝rd├╝─č├╝ DSM III-R (The Dragnostic and Statistical Monual of Mental-Disordres) ├Âl├ž├╝t├╝nde yer alan ├Âzellikler benimsenmi┼čtir. DSM III-R ├Âl├ž├╝t├╝nde bulunan ├Âzellikler geli┼čim d├╝zeyinin normal olmad─▒─č─▒n─▒ g├Âsteren ┼ču davran─▒┼člardan olu┼čmaktad─▒r:

 

A- Sosyal etkile┼čimdeki yetersizlik.
1. Çevresindeki bireylerin farkında olmama.
2. Kendisinin rahat ve g├╝venli olabilece─či ortam─▒ se├žme becerisinin olmamas─▒.
3. Taklit davran─▒┼č─▒n─▒n yetersizli─či ya da hi├ž olmamas─▒.
4. Sosyal oyun davran─▒┼č─▒n─▒n yetersizli─či ya da hi├ž olmamas─▒.
5. Arkada┼čl─▒k ili┼čkilerindeki yetersizlik.

B- Dil, ileti┼čim ve sembolik geli┼čimde normalden farkl─▒ olma.
1. Kar┼č─▒l─▒kl─▒ ileti┼čimin olmamas─▒.
2. S├Âzel olmayan normal d─▒┼č─▒ ileti┼čimin kurulmas─▒.
3. Yarat─▒c─▒l─▒─č─▒n olmay─▒┼č─▒.
4. S├Âzel dilin kullan─▒m─▒ndaki farkl─▒l─▒k.
5. Konu┼čman─▒n i├žeri─či ve ┼čeklinde normalden farkl─▒l─▒k.
6. Kar┼č─▒l─▒kl─▒ dialog kurmada yetersizlik.

C- ─░lgilerinin ve ilgilenilen etkinliklerin s─▒n─▒rl─▒ say─▒da olmas─▒.
1. Stereotip (kendili─činden ba┼člayan ve tekrar edilen) hareketler sergileme.
2. Nesnelerin daha ├žok ayr─▒nt─▒lar─▒yla ilgilenme.
3. ├çevredeki de─či┼čikliklere kar┼č─▒ tepki g├Âsterme.
4. G├╝nl├╝k ya┼čamla ilgili al─▒┼čkanl─▒klar─▒n de─či┼čimine kar┼č─▒ ├ž─▒kma.
5. ─░lginin son derece s─▒n─▒rl─▒ olmas─▒.
Otizmin, birbirinden ba─č─▒ms─▒z belirtilerin bile┼čimi de─čil, sosyal ili┼čki, ileti┼čim ve yarat─▒c─▒ etkinliklerdeki yetersizli─či i├žeren bir durum oldu─ču s├Âylenebilmektedir.

Otizmin ilk ├Ânceleri san─▒ld─▒─č─▒ gibi sevgi yoksunlu─ču, ileti┼čim eksikli─či ya da ├žocu─čun ge├žmi┼č ya┼čant─▒s─▒yla ilgili duygusal sorunlara ili┼čkin olmad─▒─č─▒ anla┼č─▒lm─▒┼č, kayna─č─▒n─▒n psikolojik de─čil, sinir sisteminin geli┼čimsel bozuklu─ču oldu─ču ortaya ├ž─▒kar─▒lm─▒┼čt─▒r.

1986’da Wing ve “Ulusal Otistik ├çocuklar ve Yeti┼čkinler Derne─či”nin bildirisinde, vak’a oran─▒ 15/10.000 olarak a├ž─▒klanmaktad─▒r.

├ľnceleri otizm ba┼člang─▒c─▒n─▒n ├žocu─čun do─čumundan sonra yakla┼č─▒k 30 ayl─▒k oluncaya kadarki s├╝re i├žinde g├Âr├╝lebilece─či belirtilirken, son y─▒llarda ├žocuk 36 ayl─▒k oldu─čunda ve daha ileri ya┼čtayken de otistik davran─▒┼č ├Âzellikleri g├Âsterebilmektedir. Geni┼č kapsaml─▒ ara┼čt─▒rma bulgular─▒ otizmin k─▒zlara oranla erkeklerde daha yayg─▒n g├Âr├╝ld├╝─č├╝n├╝ do─črulamaktad─▒r.

 

 

 

 
Otistik ├çocuklar─▒n ├ľzellikleri :

 

1. Duyusal ├ľzellikler :

a) ─░┼čitsel Uyar─▒lara Kar┼č─▒ Tepkileri : Seslere kar┼č─▒ ├žok de─či┼čik tepkiler g├Âsteren otistik ├žocuklar─▒n, erken ├žocukluk d├Âneminde baz─▒ seslere hi├žbir tepki vermemesi, ├žocukta i┼čitme problemi oldu─ču d├╝┼č├╝ncesini ├ža─čr─▒┼čt─▒rmaktad─▒r.

b) G├Ârsel Uyar─▒lara Kar┼č─▒ Tepkileri : Otistik ├žocuklar─▒n insan y├╝z├╝ne ve ├ževrelerindeki bir├žok nesneye bakmamalar─▒na kar┼č─▒n, hareket eden, d├Ânen ya da parlak olan baz─▒ nesnelere ├žok uzun bakabildikleri, baz─▒lar─▒n─▒n zaman zaman ─▒┼č─▒ktan rahats─▒z olduklar─▒ hatta karanl─▒k bir odada daha rahat ettikleri g├Âr├╝lebilmektedir.

c) Ac─▒, S─▒cak, So─ču─ča Kar┼č─▒ Tepkiler : Bu tepkiler baz─▒ ├žocuklarda ac─▒y─▒, s─▒ca─č─▒ ve so─ču─ču farketmeme ┼čeklinde ortaya ├ž─▒karken, baz─▒lar─▒nda ise, so─čuk suyla ellerini y─▒karken a─člama, eline i─čne batt─▒─č─▒ zaman ├ž─▒─čl─▒k atma gibi a┼č─▒r─▒ duyarl─▒l─▒klar ┼čeklinde de g├Âr├╝lebilmektedir.

d) Dokunulmaya Kar┼č─▒ Tepkiler : Herhangi bir kimse taraf─▒ndan dokunulmaya, kuca─ča al─▒nmaya tepki g├Âsteren otistik ├žocuklar, fiziksel temas─▒ reddetmekte ve ├ževreleriyle ili┼čki kurmaktan ka├ž─▒nmaktad─▒rlar.

Otistik ├žocuklar─▒n ├ževrelerindeki duyusal uyar─▒lara ├žok farkl─▒ tepkiler vermelerine kar┼č─▒n, yeni bir nesneyi genellikle koklayarak, yalayarak ve parmaklar─▒n─▒ ├╝zerinde gezdirerek tan─▒maya ve ke┼čfetmeye ├žal─▒┼čt─▒klar─▒ g├Âzlenmektedir.

 
2. Motor Geli┼čim ├ľzellikleri :

Otistik ├žocuklar─▒n ip atlama, dans, y├╝zme gibi b├╝y├╝k kas motor becerilerin kullan─▒lmas─▒n─▒ gerektiren baz─▒ hareketleri taklit etme yetilerinin ├žok az ya da hi├ž olmamas─▒na ba─čl─▒ olarak daha ge├ž ├Â─črendikleri g├Âr├╝lmektedir. K├ó─č─▒t kesme, kutu i├žine k├╝p atma ve ipe boncuk dizme gibi k├╝├ž├╝k kas motor becerilerinin de olduk├ža zay─▒f oldu─ču g├Âzlenmektedir.

Otistik ├žocuklar─▒n duru┼člar─▒nda, ellerini kullanmada zaman zaman normalden farkl─▒ bir g├Âr├╝n├╝m sergiledikleri g├Âr├╝lmektedir. (Parmak u├žlar─▒nda y├╝r├╝me, belli hareketleri tekrar etme, tek aya─č─▒ ├╝zerinde ileri geri sallanma, kendi etraf─▒nda d├Ânme vb.) Bununla birlikte hiperaktif (├žok hareketli) veya hipoaktif (az hareketli) olmalar─▒ da di─čer motor davran─▒┼č ├Âzellikleri olarak kabul edilmektedir.

 

3. Sosyal Geli┼čim ├ľzellikleri :

Kuca─ča al─▒nd─▒─č─▒nda sar─▒lmama, annenin sesine tepki vermeme gibi davran─▒┼člar─▒ g├Âsteren otistik ├žocuklar─▒n ├žo─ču, anneye ba─č─▒ml─▒l─▒k davran─▒┼č─▒n─▒n yoksunlu─čunu g├Âstermektedirler.

Sevgi ve g├╝vende olma gereksinimi y├Ân├╝yle di─čer bireylere fiziksel yak─▒nla┼čma davran─▒┼člar─▒ g├Âr├╝lmemektedir.

Otistik ├žocuklar─▒n zamanlar─▒n─▒n ├žo─čunu tek ba┼č─▒na oynayarak ge├žirdikleri ve anne-babalar─▒ ile ileti┼čim kurmad─▒klar─▒ g├Âzlenmi┼čtir.

├çevreyle ilgili en ufak de─či┼čikliklerin kar┼č─▒s─▒nda ├žok duyarl─▒ olabildikleri halde insan y├╝z├╝ ve kar┼č─▒l─▒kl─▒ ileti┼čim bu ├žocuklar i├žin ├žok az ├Ânem ta┼č─▒maktad─▒r.

Otistik ├žocuklarda oyun becerisi, sembolik d├╝┼č├╝ncenin kazan─▒ld─▒─č─▒ duyu motor d├Âneme paralel olarak geli┼čmemektedir. ─░leti┼čim ve hayal g├╝c├╝nden yoksun olmalar─▒ nedeniyle di─čer ├žocuklar─▒n oyununa kat─▒lmazlar.

4. Dil ve ─░leti┼čim ├ľzellikleri :

├çevredeki bireylerle ileti┼čim kurmada yetersiz olma otizmin en belirgin ├Âzelliklerinden biri olarak belirtilmektedir.

a) S├Âzel Olmayan ─░leti┼čim : Temel duygular─▒ (mutluluk, ├╝z├╝nt├╝ vb.) ifade etmede g├╝├žl├╝k, kar┼č─▒s─▒ndaki ki┼činin y├╝z├╝ne ve g├Âz├╝ne bakmama, kar┼č─▒l─▒kl─▒ ileti┼čim kurmak istemedi─činde ba─č─▒rma, vurma, ├ž─▒─čl─▒k atma gibi ├Âzellikler g├Âstermektedirler.

b) S├Âzel ─░leti┼čim : Otistik ├žocuklar─▒n dil geli┼čimlerinde, hi├ž konu┼čmama, sadece bir-iki kelime s├Âyleme, ├žok kelimeyle anlams─▒z konu┼čma, ekolali konu┼čma, zamirleri kar─▒┼čt─▒rma, konu┼čulanlar─▒ anlamada g├╝├žl├╝k ├žekme, gramer bozukluklar─▒ ve tel├óffuz g├╝├žl├╝─č├╝ gibi ├Âzellikler g├Âr├╝lmektedir.

5. Zihinsel Geli┼čim ├ľzellikleri :

Otistik ├žocuklar─▒n zek├ó d├╝zeylerini belirleyen testleri kullanmada g├╝├žl├╝kler olmas─▒ ve bu ├žocuklar─▒n testlerde d├╝┼č├╝k performans g├Âstermeleri zek├ó b├Âl├╝mlerinin tespitini zorla┼čt─▒rmaktad─▒r.

Son yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar temel problemin zihinsel geli┼čim alan─▒nda oldu─čunu belirtmekte ve bu konudaki tart─▒┼čmalar zihinsel yetersizli─čin birinci olarak dil ve ileti┼čim problemlerine yol a├žt─▒─č─▒, ikinci olarak da davran─▒┼čsal ve duyusal g├╝├žl├╝klere neden oldu─ču y├Ân├╝nde yo─čunla┼čmaktad─▒r.

6. Davran─▒┼č ├ľzellikleri :

─░nsana kar┼č─▒ tepkisiz davranma, sosyal etkile┼čimlerden geri ├žekilme gibi davran─▒┼č ├Âzellikleri oldu─ču belirtilebilir.

a) Duygusal Tepkiler:

1) ├ľzel Korkular : Sudan korkma, ayakkab─▒ aya─č─▒n─▒ s─▒kt─▒─č─▒ i├žin ayakkab─▒ giymeyi istememe gibi.

2) Tehlikelerin Fark─▒nda Olmama : Y├╝ksek bir duvar─▒n ├╝zerinde y├╝r├╝me vb.

3) Nedensiz G├╝lme ve A─člama Davran─▒┼člar─▒ G├Âsterme.

4) De─či┼čikliklere Kar┼č─▒ Tepki G├Âsterme : En k├╝├ž├╝k bir de─či┼čiklik onlar─▒n sevin├ž ├ž─▒─čl─▒klar─▒na ya da ├Âfke n├Âbetlerine yol a├žabilmektedir.

b) Davran─▒┼č Problemleri : ├ľfke n├Âbetleri, ├ževresine zarar verici davran─▒┼člar, kendisine zarar verici davran─▒┼člar, stereotip v├╝cut hareketleri (kendili─činden ba┼člayan hareketler) otistik ├žocuklarda g├Âr├╝len davran─▒┼č problemleridir.

7. ├ľzel Beceriler :

Bunlar genellikle konu┼čma becerisi soyut anlam i├žermeyen t├╝rden becerilerdir. Otob├╝s hareket saatleri, say─▒lar vb. ayr─▒nt─▒lar ilgili baz─▒ g├Ârsel yetenekler ┼čeklinde de ortaya ├ž─▒kabilmektedir. Kendi kendine okuma-yazma ├Â─črenebilme, okudu─čunu anlamasa da ak─▒c─▒ bir ┼čekilde okuyabilme, k─▒sa s├╝rede ezberleyebilme gibi iyi bir belle─če sahip olan erken geli┼čmi┼č kavramsal veya g├Ârsel-motor yetenekleri olan otistik ├žocuklara da rastlanmaktad─▒r.

 

 

 

 

Nedenleri :

 

Otizm nedenleri tam olarak bilinmemektedir. Ancak Psikodinamik ve ailesel etmenler, genetik etmenler, do─čum ├Âncesi, do─čum s─▒ras─▒ ve do─čum sonras─▒ndaki etmenler, biyokimyasal etmenler, n├Ârolojik ve biyolojik vb. etkenlerin neden olabilece─či konusunda ├žal─▒┼čmalar yap─▒lmaktad─▒r.

 

E─čitimde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar:

 

1.Otistik ├çocuklar─▒n E─čitimine ├çocu─čun Performans─▒ Al─▒narak Ba┼članmas─▒:

Otistik ├žocuklar bireysel ayr─▒cal─▒k g├Âsterdiklerinden performanslar─▒ da birbirinden farkl─▒d─▒r. ├çocu─ča uygun haz─▒rlanacak olan e─čitim pl├ón─▒na ba┼člamadan ├Ânce ├Â─črenci g├Âzlenir, ├Âl├ž├╝t ba─č─▒ml─▒ ├Âl├ž├╝ ara├žlar─▒yla her bir beceri alan─▒ndaki performans─▒ belirlenir. Performans al─▒m─▒ s─▒ras─▒nda ├žocuktan istenen a├ž─▒k olarak s├Âylenmeli ve gelen cevaplar hi├ž tepki g├Âstermeden kaydedilmelidir.

2. Otistik ├çocuklara Bireysel E─čitim Pl├ón─▒ Uygulanmas─▒:

Heterojen bir grup olan otistik ├žocuklar─▒n e─čitsel ihtiya├žlar─▒n─▒n kar┼č─▒lanabilmesi i├žin haz─▒rlanan ├žer├ževe programdan her ├žocuk i├žin bireyselle┼čtirilmi┼č e─čitim pl├ón─▒ haz─▒rlanarak uygulanmas─▒ gerekir. Haz─▒rlanacak olan bu e─čitim pl├ón─▒ndaki ama├žlar ve ara├ž gere├žler ├žocu─ču merkeze almal─▒d─▒r.

Bireysel E─čitim ├çal─▒┼čmalar─▒nda ├Â─čretmen, belirledi─či kavram ve becerilerin ├Â─čretiminde ├Â─črenci ile birebir ├žal─▒┼č─▒r. Bunun i├žin bireysel e─čitim ortamlar─▒n─▒ kullan─▒r. Bireysel e─čitim ortamlar─▒n─▒n haz─▒rlanmas─▒nda, s─▒n─▒f d├╝zenlemesinde ├žocuklar─▒n bireysel ya da iki┼čer ki┼čilik gruplar halinde ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ sa─člamak amac─▒yla gerekli olan bireysel e─čitim k├Â┼čeleri haz─▒rlan─▒r. Bireyin performans─▒na uygun ama├žlar─▒n belirlenmesi ve buna uygun pl├ón ve programlar─▒n haz─▒rlanmas─▒ ile bireysel e─čitim ├žal─▒┼čmalar─▒na ba┼član─▒r. Bireysel e─čitimin s├╝reci ve s├╝resi ├Â─čretmen taraf─▒ndan belirlenir.

3. ─░lerlemelerin Kaydedilmesi ve De─čerlendirilmesi:

├ľ─čretim s├╝rekli de─čerlendirme gerektirir. Ama├žlar─▒n ve davran─▒┼č de─či┼čikliklerinin ├Â─črencide ger├žekle┼čip ger├žekle┼čmedi─či d├╝zenli bir de─čerlendirme sonucunda ortaya ├ž─▒kar.├ľ─čretmen, ├Â─črencideki geli┼čimleri ve de─či┼čimleri kaydederken g├╝nl├╝k pl├ón ├Âzelli─čini de ta┼č─▒yabilecek kay─▒t formlar─▒ ve grafikler olu┼čturur. Her bir ama├ž i├žin haz─▒rlanan bu form ve grafikler ilerlemelerin kaydedilmesinde ├Â─čretmene pratiklik kazand─▒rd─▒─č─▒ gibi ├Â─črencinin o becerideki ilk ve son durumu aras─▒ndaki geli┼čimini rahat├ža de─čerlendirmesine de yard─▒mc─▒ olur.

4. ─░leti┼čim Problemleri ├ťzerinde Durulmas─▒:

Otistik ├žocuklar─▒n genel ├Âzelliklerinden biri de ├ževrelerindeki insanlarla ileti┼čim kurmakta g├╝├žl├╝k ├žekmeleridir. Bu nedenle ├žocuklar─▒n e─čitimlerine devam edilirken ileti┼čim problemleri ├╝zerinde ├Âncelikle durulmal─▒d─▒r. ─░leti┼čim problemleri ├╝zerinde durulurken her ├žocu─čun ileti┼čim d├╝zeylerinin ve ileti┼čim kurma bi├žimlerinin (i┼čaret, s├Âzl├╝, fiziksel) birbirinden farkl─▒ olabilece─či g├Âz ├Ân├╝nde bulundurulmal─▒d─▒r.

5. Problem Davran─▒┼člar─▒n Ortadan Kald─▒r─▒lmas─▒:

Otistik ├žocuklar─▒n e─čitim programlar─▒n─▒n amac─▒ ├žocu─čun davran─▒┼č problemlerini azaltarak ihtiya├žlar─▒ olan becerileri kazand─▒rmakt─▒r. ├ľ─čretimi engelleyecek d├╝zeyde stereotip ve problem davran─▒┼člar varsa ├Â─čretimle birlikte bu davran─▒┼člar─▒n ortadan kald─▒r─▒lmas─▒ ya da azalt─▒lmas─▒ sa─članmal─▒d─▒r. Problem davran─▒┼člar ├╝zerinde ├žal─▒┼č─▒l─▒rken her bir davran─▒┼č i├žin “Davran─▒┼č De─či┼čtirme” teknikleri uygulanmal─▒d─▒r.

6. Yap─▒land─▒r─▒lm─▒┼č E─čitim-├ľ─čretim Ortamlar─▒n─▒n Haz─▒rlanmas─▒:

E─čitim ortamlar─▒, olu┼čturulan seviye grubundaki ├žocuklar─▒n ├Âzelliklerine (ilgi ve d├╝zeylerine) uygun ┼čekilde yap─▒land─▒r─▒lmal─▒d─▒r. Ortam─▒n d├╝zenlenmesi ├Â─čretmenin i┼čidir. ├ľ─čretmen, ortam─▒ d├╝zenlerken her bir ├Â─čretim amac─▒na g├Âre ├žocuklarla ileti┼čim kurabilecek, onlar─▒ kontrol edebilecek, olumsuz davran─▒┼člar─▒n ortaya ├ž─▒kmas─▒n─▒ engelleyecek ┼čekilde olmas─▒na dikkat etmelidir.

7. ├ľ─čretimde Kullan─▒lacak Ara├ž-Gere├žlerin ─░┼člevsel Olmas─▒:

├ľ─čretimde kullan─▒lacak ara├ž gere├žler ├Ânceden tespit edilmelidir. Haz─▒rlanan ara├ž gere├žler her ├žocuk i├žin pl├ónlanan ├Â─čretimsel ama├žlara hizmet etmeli ve ├žocu─čun ya┼čant─▒s─▒nda kulland─▒─č─▒ veya kullanabilece─či ara├žlardan se├žilmelidir.

8. ├ľ─čretilecek Becerilerin Belirlenmesi:
├ľncelikle verilmesi gereken beceriler ├žocu─čun ya┼čam─▒n─▒ kolayla┼čt─▒racak g├╝nl├╝k ya┼čam ve ├Âz bak─▒m becerilerinden olu┼čmal─▒d─▒r. Herhangi bir beceri ├Â─čretimine ge├žmeden ├Ânce o beceriyi alabilmesi i├žin gerekli ├Ân ko┼čul becerilerin ├žocukta bulunup bulunmad─▒─č─▒ belirlenmeli ve d├╝zenli bir beceri analizi yap─▒lmal─▒d─▒r. ├ľ─čretim s─▒ras─▒nda ├Â─čretmen, ├Â─črencinin performans d├╝zeyine ba─čl─▒ olarak s├Âzel ipucu, model olma ve fiziksel yard─▒m ipu├žlar─▒n─▒ kullanmal─▒d─▒r.

9. Etkinliklerin D├╝zenlenmesi:

S─▒n─▒f i├ži ve d─▒┼č─▒ etkinlikler d├╝zenlenirken ├Â─črencinin ilgi ve becerilerine g├Âre ├Â─čretim ama├žlar─▒n─▒ ger├žekle┼čtirmeye y├Ânelik olmas─▒na dikkat edilmelidir. Etkinliklerde kontrol ├Â─čretmende olmal─▒, ├Â─črenciyi m├╝mk├╝n oldu─ču kadar etkinli─če katmal─▒ ve etkinlikler bir program ├žer├ževesinde y├╝r├╝t├╝lerek basit etkinliklerden ba┼članmal─▒d─▒r. Etkinlik s├╝resince ├žocu─čun yapamad─▒─č─▒ndan ├žok yapt─▒─č─▒ beceriler dikkate al─▒narak olumlu ifadelerle peki┼čtirilmelidir.

10. Zaman─▒n D├╝zenlenmesi:

Zaman soyut bir kavramd─▒r. Otistik ├žocuklar─▒n etkinlik s├╝releri d├╝zenlenirken zaman─▒ olabildi─čince somutla┼čt─▒rmak gerekir. Bunun i├žin ├žocu─ča s─▒ras─▒yla etkinliklerin neler olaca─č─▒ g├Âsterilmelidir. ├ľrne─čin g├╝nl├╝k etkinlikler s─▒ras─▒yla k├╝├ž├╝k kartlara yaz─▒l─▒p ya da etkinli─čin resmi ├žizilip ├Â─črencinin masas─▒na as─▒l─▒r. Tamamlanan etkinli─čin kart─▒ ├Â─črenciyle birlikte ├ž─▒kar─▒l─▒r ve di─čer etkinli─če ge├žilir. B├Âylece ├žocuk biten etkinli─čin arkas─▒ndan hangi etkinli─če ge├žece─čini g├Âr├╝r.

11. Kayna┼čt─▒rma Program─▒na Yer Verilmesi:

Otistik ├žocuklar─▒n ├Âzelliklerinden biri de sosyal uyum problemidir. Bu nedenle ├žocuklar─▒n e─čitimindeki en ├Ânemli ama├žlardan biri de ├žocukta sosyal etkile┼čimin ger├žekle┼čtirilmesidir.

├çocu─čun ├ževresindekilerle birlikte uyum i├žinde ya┼čayabilmesi i├žin sosyal geli┼čiminin sa─članmas─▒ gereklidir.
├ľ─čretmen, ├Â─črenci i├žin kayna┼čt─▒rma e─čitimi karar─▒ al─▒rken onun seviyesini ve ihtiya├žlar─▒n─▒ en iyi ┼čekilde tespit etmelidir. Haz─▒rlanan kayna┼čt─▒rma program─▒ do─črultusunda belirlenen okulun y├Âneticileri, ├Â─čretmenleri, ├Â─črencileri ve ├Â─črenci velileri otistik ├žocuklar─▒n ├Âzellikleri ve e─čitimleri hakk─▒nda ├Ânceden bilgilendirilmelidir. De─čerlendirme her iki ├Â─čretmen taraf─▒ndan s─▒k aral─▒klarla yap─▒lmal─▒d─▒r.

12. E─čitimde S├╝reklili─čin Sa─članmas─▒:

Otistik ├žocuklar─▒n kazand─▒klar─▒ davran─▒┼člar─▒n kal─▒c─▒ olabilmesi i├žin e─čitimin s├╝rekli olmas─▒ gereklidir. Bu nedenle yaz tatillerinde “Yaz Okullar─▒” ile e─čitimlerine devam ederek ├že┼čitli sosyal etkinliklere kat─▒lmalar─▒ sa─članmal─▒d─▒r.

13. Ailenin E─čitime Kat─▒l─▒m─▒n─▒n Sa─članmas─▒:

├çocu─čun performans─▒ ve ├Â─čretim pl├ónlar─▒ belirlenirken ailenin kat─▒l─▒m─▒ gereklidir. ├ľ─čretmenin ├žocuk ├╝zerinde yapt─▒─č─▒ t├╝m ├žal─▒┼čmalar─▒ndan ailenin de haberdar edilmesi, ├žocu─čun okulda kazand─▒─č─▒ olumlu davran─▒┼člar─▒ evde de s├╝rd├╝rmesi a├ž─▒s─▒ndan ├Ânem ta┼č─▒r. Bunun i├žin y├Ânetim ve ├Â─čretmence pl├ónlanan veli toplant─▒lar─▒n─▒n d─▒┼č─▒nda, ├Â─čretmen her ├žocuk i├žin yap─▒lan ├žal─▒┼čmalar─▒ an─▒nda, aileye bildirmeli, bu ├žal─▒┼čmalar do─črultusunda evde neler yap─▒laca─č─▒na dair s├Âzl├╝ ve yaz─▒l─▒ a├ž─▒klamalar yapmal─▒d─▒r. Gerekti─činde ailenin de derslere kat─▒l─▒m─▒ sa─članarak, e─čitim s─▒ras─▒nda ├žocu─ča yakla┼č─▒m konusunda ailenin de bilin├žlendirilmesi sa─članmal─▒d─▒r.
E─čitim-├Â─čretim s├╝recinde ailenin pl├ónl─▒ bir ┼čekilde e─čitime kat─▒lmas─▒n─▒n, hem ├Â─črencide ger├žekle┼čtirilen ama├žlar─▒n yerle┼čmesine, hem de ailenin ├Âzel e─čitim konusunda bilin├žlendirilmesine fayda sa─člayaca─č─▒ unutulmamal─▒d─▒r.

14. ├çocuk ─░stismar─▒n─▒n ├ľnlenmesi:

├ľzel e─čitime ihtiyac─▒ olan olan ├žocuklar─▒n ├╝├ž ┼čekilde istismara maruz kald─▒─č─▒ g├Âr├╝lmektedir. Bunlar: 1)Fiziksel ─░stismar (Dayak vb.) 2)Cinsel ─░stismar,3)─░hm├ól
├ľzel e─čitime ihtiyac─▒ olan bireylerin aileleri ├žocuklar─▒na kar┼č─▒ a┼č─▒r─▒ koruyucu, kollay─▒c─▒ veya itici tutumlarda bulunabilmektedir. Bu t├╝r tutumlar ├Âzel e─čitime ihtiyac─▒ olan olan bireyleri olumsuz y├Ânde etkilemektedir. Bireyin d├╝┼č├╝n├╝ld├╝─č├╝nde ailelerin, e─čitimcilerin ve toplumun bu konularda bilgilendirilmeleri ├Ânem ta┼č─▒maktad─▒r.

 

Payla┼čmak b├╝y├╝kl├╝kt├╝r.

Bir Cevap Yaz─▒n