Karpal T├╝nel Sendromu (Bilekte Sinir S─▒k─▒┼čmas─▒)

452 okundu

├ça─č─▒m─▒z─▒n Hastal─▒─č─▒: Karpal T├╝nel Sendromu (Bilekte Sinir S─▒k─▒┼čmas─▒)
Ellerinizde ve bileklerinizde uyu┼čukluk, yan─▒c─▒ bir a─čr─▒ veya kar─▒ncalanma hissediyormusunuz?
- ┼×ikayetleriniz ├Âzellikle geceleri daha m─▒ belirgin?
-Nesneleleri d├╝┼č├╝rmeden elinizde tutmakta g├╝├žl├╝k m├╝ ├žekiyorsunuz?
-Bilgisayar klavyesi ya da faresini kullanmak gibi tekrarlay─▒c─▒ el hareketlerini a─čr─▒s─▒z olarak yapmak giderek daha imkans─▒z hale mi geliyor?

{loadposition header}

E─čer bu sorulara yan─▒t─▒n─▒z evetse sizde de karpal t├╝nel sendromu denilen bir sinir s─▒k─▒┼č─▒kl─▒─č─▒ hastal─▒─č─▒ olabilir. Olgular─▒n yar─▒s─▒ mesleklerle ba─člant─▒l─▒d─▒r ve t├╝m meslek gruplar─▒ ile ba─člant─▒l─▒ hastal─▒klar ve yaralanmalar i├žerisinde, i┼č g├╝c├╝ kayb─▒na en fazla yol a├žan durumdur.

 

ABD verilerine g├Âre her y─▒l yakla┼č─▒k 260.000 karpal t├╝nel olgusu opere edilmektedir.

{loadposition header}

Karpal t├╝nel sendromu medyan sinir ├╝zerindeki bant─▒n kal─▒nla┼čmas─▒ ve tekrarlay─▒c─▒ hareketlerin kombinasyonu neticesinde bilekte sinirin enflamasyonu sonucu ortaya ├ž─▒kar. ├ľzellikle 40-60 ya┼člar─▒ndaki kad─▒nlarda, piyanistler, kuaf├Ârler, bilgisayar operat├Ârleri, bankac─▒lar, di┼č├žiler, heykelt─▒ra┼člar, ev han─▒mlar─▒ gibi ellerini a┼č─▒r─▒ kulanan meslek gruplar─▒nda s─▒kl─▒kla izlenir.

 

Hamilelik, ┼čeker hastal─▒─č─▒, tiroid hastal─▒klar─▒, menapoz, bilekte k─▒r─▒lan yada yerinden kayan kemikler ve a┼č─▒r─▒ ┼či┼čmanl─▒k hastal─▒─č─▒n g├Âr├╝lme oran─▒n─▒ artt─▒r─▒r. Eller ile cisimlerin s─▒k ve ┼čiddetli ┼čekilde tutulmas─▒, bile─čin b├╝k├╝lmesi ve artrit benzer ┼čekilde g├Âr├╝lme oranlar─▒n─▒ artt─▒r─▒r.

 

Bu ┼čikayetlerin ilk ortaya ├ž─▒kmas─▒n─▒n ard─▒ndan tedavi i├žin zaman kaybetmeden ba┼čvurmak olduk├ža ├Ânemlidir. Ba┼čvurmak i├žin a─čr─▒n─▒n a┼č─▒r─▒ artmas─▒n─▒, tahamm├╝l s─▒n─▒rlar─▒n─▒ a┼čmas─▒n─▒ beklemeyin.

 

Cerrahi d─▒┼č─▒ konservatif tedavinin as─▒l amac─▒ medyan sinir ├╝zerinde tekrarlayan yaralanmalar─▒ bitirmek ya da azaltmakt─▒r. Bu ama├žla sinir ├╝zerindeki bask─▒y─▒ ortadan kald─▒rmak i├žin bir bileklik ile bilek hareketleri k─▒s─▒tlanabilir. E─čer bu i┼če yaramaz ise ├Âdemi azaltmak i├žin enflamasyon giderici ila├žlar yaz─▒labilir veye bile─če kortizon enjeksiyonlar─▒ yap─▒labilir. A─čr─▒lar─▒ azaltmaya y├Ânelik bir tak─▒m ├Âzel el ve bilek egzersizleri ├Ânerilebilir.

 

E─čer hastalar istirahat, rehabilitasyon, veya di─čer cerrahi d─▒┼č─▒ tedaviler ile a─čr─▒lar─▒ndan kurtulamaz iseler median sinir ├╝zerindeki bask─▒y─▒ ortadan kald─▒rmak i├žin farkl─▒ cerrahi teknikler uygulanabilir. En s─▒k uygulanan teknik karpal tunel serbestle┼čtirilmesi denilen ve a├ž─▒k ya da endoskobik y├Ântemler ile uygulanabilen y├Ântemdir. A├ž─▒k cerrahide bilek b├Âlgesine bir kesi yap─▒larak median sinir ├╝zerine bas─▒ olu┼čturan bant kesilerek sinir serbestle┼čtirilir. Endoskobik y├Ântemde ise daha ufak bir kesi yap─▒larak bir minyat├╝r kamera ile t├╝nel g├Âr├╝nt├╝lenir ve bant kesilir.

 

Karpal T├╝nel Serbestle┼čtirilmesinde yeni bir teknik: Mini A├ž─▒k Yakla┼č─▒m
Karpal t├╝nel serbestle┼čtirilmesinde standart yakla┼č─▒m karpal ligaman─▒n a├ž─▒k cerrahi ile kesilmesidir. Bu standart yakla┼č─▒m ile sonu├žlar genel olarak olduk├ža iyidir. Ancak cerrahi sonras─▒ olu┼čan skar dokusuna ba─čl─▒ a─čr─▒ ve bilekte hareket k─▒s─▒tl─▒l─▒─č─▒ ├Ânemli bir sorundur. Yara iyile┼čmesi yap─▒lan kesinin nisbeten uzun olmas─▒na ba─čl─▒ gecikir. Di─čer bir s─▒k─▒nt─▒ Pilar sendromu denilen avu├ž ici adelelerde yo─čun a─čr─▒d─▒r. Komplikasyon oranlar─▒ %1-20 aras─▒nda de─či┼čmektedir. Bu nedenle 1990 l─▒ y─▒llar─▒n ba┼č─▒nda kesi uzunlu─čunu azaltmak, b├Âylelikle bu sorunlar─▒n ├╝stesinden gelmek i├žin endoskop ile minimal yakla┼č─▒m teknikleri kullan─▒lmaya ba┼članm─▒st─▒r. Bu teknik ile yara yeri ile ilgili sorunlar ├ž├Âz├╝lm├╝┼č ancak median sinir, damarlar, tendonlar ve hatta ulnar sinir yaralanma s─▒kl─▒─č─▒ artm─▒┼čt─▒r. Ayn─▒ zamanda cerrahi s├╝resi belirgin derecede uzam─▒┼čt─▒r. ─░┼člem endoskobik sistem kulland─▒─č─▒ndan hastane ortam─▒nda yap─▒lmas─▒n─▒ gerektirir.

 

Mini a├ž─▒k yakla┼č─▒m t├╝m bu sorunlar g├Âz ├Ân├╝ne al─▒narak geli┼čtirilen yeni bir cerrahi y├Ântemdir. Endoskobik cerrahide oldu─ču gibi ufak bir kesi yap─▒larak median sinir ile karpal bant aras─▒nda bir t├╝nel yarat─▒l─▒r. Ayn─▒ zamanda karpal bant ile cilt alt─▒ aras─▒nda bant─▒ tam olarak ortaya koyacak ┼čekilde ikinci bir t├╝nel a├ž─▒l─▒r. Bant daha sonra knifelight ├Âzel bir lazer b─▒├ža─č─▒ ile kesilir.

 

Knifeligt─▒n endoskobik yakla┼č─▒mdan en ├Ânemli avantaj─▒ endoskobi aletleri gerektirmedi─či i├žin hastane ortam─▒nda yap─▒lmas─▒n─▒n zorunlu olmamas─▒d─▒r. ─░┼člem s├╝resi anlaml─▒ derecede k─▒salm─▒┼čt─▒r. A├ž─▒k cerrahi sonras─▒ g├Âr├╝lebilen hastay─▒ bazen ileri derecede rahats─▒z edebilecek skar dokusu olu┼čumu, operasyon sahas─▒nda a─čr─▒, pilar sendromu gibi problemleri son derece azaltm─▒┼čt─▒r. Yara iyile┼čmesi yap─▒lan kesinin k─▒sa olmas─▒ ve cilt alt─▒ dokulardaki asgari yaralanma nedeniyle son derece k─▒salm─▒┼čt─▒r. A├ž─▒k cerrahi sonras─▒nda kolun 2 hafta s├╝re ile ask─▒ya al─▒nmas─▒ ve immobilizasyonu gibi sorunlar ortadan kalkm─▒┼čt─▒r.

 

Hastalar bu cerrahi ile operasyonun ertesi g├╝n├╝ ellerini hafif i┼člerde kullanmaya ba┼člarlar ve el ask─▒ya al─▒nmamaktad─▒r. A├ž─▒k cerrahi ile cerrahi sonu├žlar y├Ân├╝nden bir fark bulunmamaktad─▒r.

 

K─▒saca bu yeni tekni─čin avantajlar─▒:

Maksimum doku korunmas─▒
Teknik olarak basit olu┼ču
Cerrahi s├╝renin anlaml─▒ derecede k─▒salmas─▒
Endoskop kullan─▒m─▒ gerektirmemesi
Hasta a├ž─▒s─▒ndan maliyetin d├╝┼č├╝k olu┼ču
Operasyon sonras─▒ iyile┼čme s├╝resinin k─▒salmas─▒
Cerrahi saha ve etraf─▒nda operasyon sonras─▒ olu┼čabilecek k─▒zar─▒kl─▒k, hassasiyet, a─čr─▒n─▒n en aza inmesi
Opere edilen elin yeniden kullan─▒m─▒, i┼če geri d├Ân├╝┼č s├╝resinin ├žok k─▒salmas─▒
Karpal t├╝nel sendromundan korunmak, ellerimizin do─čru kullan─▒m─▒ ile ilgili alt─▒n ├Â─č├╝tler
El bile─činin uzun s├╝reli ve g├╝├žl├╝ ┼čekilde a┼ča─č─▒-yukar─▒ hareketlerinden, gergin ┼čekilde parmaklarla bir ┼čeyi tutmaktan (diki┼č i─čnesi gibi), bile─či ba┼čparmak veya k├╝├ž├╝k parma─ča do─čru b├╝kme hareketinden ka├ž─▒n
Avu├ž i├ži yukar─▒ bakacak ┼čekilde y├╝k ta┼č─▒mamaya ├Âzen g├Âster
Bile─či s─▒k─▒ saran bantlardan (kol saati gibi) uzak dur
A┼č─▒r─▒ so─čuk veya korunmas─▒z vibrasyondan ka├ž─▒n
Telefon gibi s─▒k kullan─▒lan objeleri cal─▒┼čma sahan─▒za olabildi─čince yakla┼čt─▒r. B├Âylece a┼č─▒r─▒ uzanmaktan ka├ž─▒n.
Araba s├╝rerken, e┼čya ta┼č─▒rken direksiyonu ├žok s─▒k─▒ tutma. M├╝mk├╝n oldu─čunca eli dinlendir.
Daktilo ya da keyboard kullan─▒rken elleri her 15 dk da bir dinlendir.
Boya f─▒r├žas─▒, kalem, gazete, veya kitap t├╝r├╝ cisimleri uzun s├╝re tutmaktan ka├ž─▒n
Eller kullan─▒l─▒rken v├╝c├╝dun genel post├╝r├╝de ├žok ├Ânemlidir. ├çal─▒┼čma alan─▒n─▒n y├╝ksekli─či, otururken ya da ayakta iken bileklerin notral ya da hemen hemen d├╝z pozisyonda kalmas─▒na imkan tan─▒yacak ┼čekilde d├╝zenlenmelidir. ├çal─▒┼čma esnas─▒nda omuzlar─▒n yeteri kadar serbest, dirseklerin konforlu bir ┼čekilde yanlarda olmas─▒na ├Âzen g├Âsterilmelidir.
Oturma esnas─▒nda s─▒rt ve bel iyi desteklenmi┼č ┼čekilde ayaklar yere basmal─▒d─▒r. Oturulan sandalye her bireyin kendisine g├Âre ayarlanmal─▒d─▒r.
├ľzellikle daktilo yaz─▒m─▒, keyboard kullan─▒m─▒ t├╝r├╝ i┼člerde post├╝r ├Âzellikle ├Ânemlidir. Do─čru ayarlanabilir bir koltuk, yeterli ─▒┼č─▒k ve masa i├žin uygun y├╝kseklik yararl─▒d─▒r.
Daktilo esnas─▒nda uzun s├╝re, s─▒k bir sekilde tu┼člara bas─▒l─▒r. Bu nedenle olabildi─čince hafif ┼čekilde tu┼člara dokunmak ├Ânemlidir. A┼č─▒r─▒ sert bir ┼čekilde tu┼člara bas─▒lmas─▒ gereksiz yorulmaya neden olacakt─▒r. Bu problemi a┼čmak i├žin s─▒kca k─▒sa aral─▒klar verilmesi yararl─▒ olur. Ayn─▒ ┼čekilde boyun, omuz ve kol adalelerinin rutin bir ┼čekilde rahatlat─▒lmas─▒ da ├Ânemlidir.
El aletlerinin se├žimi ├Ânemlidir. El aletinin tutulan k─▒sm─▒ elinizin b├╝y├╝kl├╝─č├╝ ile orant─▒l─▒ olmal─▒d─▒r.
Elinizi yo─čun ┼čekilde kullanman─▒z─▒ gerektiren yeni bir i┼č ├Âgrendi─činizde, elinize bu yeni i┼če al─▒┼čmas─▒ i├žin zaman tan─▒y─▒n. Bu t─▒pk─▒ bir atletin bir yar─▒┼ča haz─▒rlanmas─▒na veya di─čer atletik yar─▒┼čmalara benzer.
Ellerin istirahati i├žin yeterli aral─▒klarla molalar verilmelidir.
E─čer eldiven giyiyorsan─▒z ellere uygun ├Âl├ž├╝lerde olmal─▒d─▒r. ├çok b├╝y├╝k olursa objeyi tutmak i├žin gerekli harcanacak g├╝├ž daha fazla olacak, ├žok s─▒k─▒ olursa elleri s─▒k─▒┼čt─▒racakt─▒r.

Payla┼čmak b├╝y├╝kl├╝kt├╝r.

Bir Cevap Yaz─▒n