├ľZG├ťL ├ľ─×RENME G├ť├çL├ť─×├ť

1.246 okundu

├ľZG├ťL ├ľ─×RENME G├ť├çL├ť─×├ť

├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ ├Â─črenmeyle ilgili bir sorun olarak alg─▒lanmakla ve tan─▒t─▒lmakla birlikte; g├Ârd├╝─č├╝m├╝z, duydu─čumuz ya da dokundu─čumuz, tan─▒maya ├žal─▒┼čt─▒─č─▒m─▒z ┼čeylerin alg─▒lanmas─▒yla ilgili ya da i┼členmesiyle ilgili bir sorun olarak ya┼čanmaktad─▒r. Beyindeki baz─▒ farkl─▒l─▒klar nedeniyle ├Â─črenme s├╝re├žlerinin bir ya da birka├ž─▒nda sapmalar olmas─▒ durumunda ortaya ├ž─▒kar. Her ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ g├Âsteren ├žocuk birbirinden farkl─▒d─▒r.├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ zeka sorunu de─čildir. Tan─▒ konulmas─▒ i├žin duyusal organlarda organik bir bozuklu─čun olmamas─▒ gerekmektedir.

Ondokuzuncu y├╝zy─▒lda disleksi daha ├žok bilinen bir kavramd─▒. Disleksinin s├Âzl├╝k kar┼č─▒l─▒─č─▒ okuma g├╝├žl├╝─č├╝d├╝r. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ okuma\yazma\aritmetik g├╝├žl├╝─č├╝ olarak da ge├žebilir. S─▒kl─▒─č─▒ %1-%30 aras─▒nda de─či┼čir, erkeklerde daha s─▒k g├Âr├╝l├╝r. Nedenleri kesin olarak bilinmemektedir. Olas─▒ nedenlerinin genetik, kal─▒tsal etmenler , beyindeki yap─▒sal i┼člev farklar─▒ oldu─čundan bahsedilmektedir. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar─▒n anne-babalar─▒nda da ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ g├Âr├╝lmektedir. Beynin her iki yan─▒ndaki i┼čitsel alan, normal ki┼čilerde solda daha b├╝y├╝kt├╝r, disleksiklerde her ikisi de e┼čit ya da sa─čdaki daha b├╝y├╝kt├╝r. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olanlarda ses-harf ; ili┼čkisinin bozuk oldu─ču s├Âylenmektedir. ├ľrne─čin; ki┼či ÔÇť;cÔÇŁ; sesini g├Ârmekte ama nas─▒l oldu─čunu hat─▒rlayamamaktad─▒r. Beyindeki dil ve g├Ârsel alg─▒ alanlar─▒nda daha az aktivasyonun oldu─ču s├Âylenmektedir.

├ľ─črenme; ├Â─črenilen materyali ak─▒lda tutmak, birbiriyle ili┼čkilendirmek ve yeri geldi─činde kullanmakt─▒r. ├ľ─črenme sorunlar─▒ 0-6 ya┼č grubunda da g├Âzlenebilir ama okula ba┼člay─▒nca anlamland─▒r─▒labilir. ├ľ─čretmenler bu ├žocuklar─▒n yeterli zekada olduklar─▒n─▒, ilgi alanlar─▒n─▒n da oldu─čunu ama ├Â─čreniyor g├Âr├╝nd├╝kleri ┼čeyleri ├Â─črenemediklerini ifade etmektedirler. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar do─čru heceleme yapamamaktad─▒rlar. Fi┼čleri kopyalarken bile b-d-p harflerini ters yazmaktad─▒rlar. Aileler ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar─▒yla ilgili yak─▒nmalar─▒n─▒ ÔÇť;evde ├žal─▒┼čt─▒r─▒yoruz, tekrar ettiriyoruz, ├Â─čreniyor ama okulda ayn─▒ ┼čeyi yapam─▒yorÔÇŁ; ┼čeklinde ifade etmektedirler.

1917ÔÇÖ;de Hinsselwood ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝n├╝ ÔÇť;do─ču┼čtan kelime k├Ârl├╝─č├╝ÔÇŁ; olarak tan─▒mlanm─▒┼čt─▒r. Konjenital bir sorun oldu─čunu s├Âylemi┼č ve genetik ge├ži┼čli oldu─čunu tan─▒mlam─▒┼čt─▒r. Daha sonra 1941ÔÇÖ;de Strauss ve Warner, minimal beyin disfonksiyonu terimini kullanm─▒┼č ve yeterli entelekt├╝el d├╝zeye sahip olduklar─▒ halde, okuma g├╝├žl├╝─č├╝ nedeniyle okulda ba┼čar─▒l─▒ olamayan vakalara i┼čaret etmi┼čtir. Bug├╝nk├╝ tan─▒ma en yak─▒n ┼čekliyle ilk kez 1942ÔÇÖ;de Kirk taraf─▒ndan Learning Disabilty terimi kullan─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu tan─▒mda ├Â─črenme bozuklu─ču serebral, duygusal ; ya da davran─▒┼čsal bozukluktan kaynaklanan dili kazanma, konu┼čma, okuma-yazma, aritmetik becerilerin bir ya da birden ├žo─čunun geli┼čiminde gecikme, bozukluk ya da geriliktir.

Bu durum zeka gerili─či, duyusal kusurlar ve k├╝lt├╝rel fakt├Ârlerden ba─č─▒ms─▒z olarak geli┼čmektedir. Bateman 1965ÔÇÖ;te ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar─▒, ÔÇť;├Â─črenme s├╝recindeki temel bozukluklara ba─čl─▒ olarak ortaya ├ž─▒kan ve zihinsel potansiyelinden beklenen ba┼čar─▒ ile o andaki okul ba┼čar─▒s─▒ aras─▒nda anlaml─▒ farkl─▒l─▒k bulunan ├žocuklarÔÇŁ; olarak tan─▒mlanm─▒┼č ve merkezi sinir sisteminin fonksiyon bozuklu─ču ├╝zerinde durmu┼čtur. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ genel bir terimdir.

Hammill, 1982-1989 y─▒llar─▒ aras─▒nda 28 temel kitab─▒ incelemi┼č ve ortak noktalar─▒ ├ž─▒karm─▒┼čt─▒r.

1 Ba┼čar─▒s─▒zl─▒k

2 Sinir sistemi fonksiyon bozukluklar─▒

3. Psikolojik s├╝re├žler

4. Ya┼č (her ya┼čta g├Âr├╝lebilir)

5. Konu┼čma dili sorunlar─▒

6. Akademik sorunlar

7. Kavramsal sorunlar

8. Di─čer sorunlar

9. ├çok boyutlu ├Âz├╝rDisleksi: Okuma sorunlar─▒ Disgrafi:

Yazma sorunlar─▒Diskalkuli: Matematik sorunlar─▒Daha sonralar─▒ bu sorunlar─▒ i├žeren bozukluk Learning Desorder olarak tan─▒mlanm─▒┼čt─▒r. DSM III-RÔÇÖ;da Akademik Beceri Bozuklu─ču ( g├Ârme, i┼čitme, n├Ârolojik bir hastal─▒─ča bapl─▒ olmamas─▒ gerekiyor) ad─▒yla yer alm─▒┼čt─▒r. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ bilginin kazan─▒lmas─▒ ve i┼členmesinde ortaya ├ž─▒kan bir sorundur.

Bilgi ─░┼člem Modeli (Information Processing): Silver 1989-19961. Girdi (Input): G├Âz, kulak, deri gibi periferik organlardan al─▒nan i┼členmemi┼č uyaranlard─▒r. Bu uyaranlar n├Âronlar kanal─▒yla beyne ula┼č─▒rlar ve girdilerin alg─▒lanmas─▒ beyinde ger├žekle┼čir. Fark─▒na varma ve alg─▒lama i├žin, uyaranlar─▒n beyindeki ilgili alanlara al─▒nmas─▒ s├╝recidir. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklarda bu uyaranlar─▒n alg─▒lanmas─▒nda bir sorun vard─▒r. Uyaranlar─▒n alg─▒lanmas─▒ derken g├Ârsel alg─▒ bozukluklar─▒ndan, i┼čitsel alg─▒ bozukluklar─▒ndan ve dokusal alg─▒ bozukluklar─▒ndan s├Âz edilmektedir.

G├Ârsel Alg─▒ Bozukluklar─▒: ┼×ekil-pozisyon alg─▒s─▒ndaki bozukluk , ┼čekil-zemin alg─▒s─▒ndaki bozukluk ya da uzakl─▒k-derinlik-boyut alg─▒s─▒ndaki bozukluktur.

┼×ekil-Pozisyon alg─▒s─▒ndaki bozukluk: ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuk g├Ârd├╝─č├╝ ┼čeyin ┼čekil ve pozisyonunu alg─▒lamada g├╝├žl├╝k ├žekebilmektedir. Harfleri ters ya da d├Ânm├╝┼č olarak alg─▒layabilmektedir. ├ľrne─čin; b-p, 3-5, 6-9, p-b gibi harf ve rakamlar─▒ ters ├ževirebilir. S├Âzc├╝kleri ters ├ževirebilir, ko├ž-├žok, ev-ve gibi. Bu g├╝├žl├╝kler ├žocuk okula ba┼člad─▒─č─▒nda fark edilir. Okul ├Âncesinde ┼čekil-pozisyon alg─▒lama olgunlu─ču hen├╝z yerle┼čmemi┼č olabilir. Okula ba┼člad─▒klar─▒nda o olgunlu─ča ula┼čm─▒┼č say─▒l─▒rlar. Birinci s─▒n─▒f acemilik d├Ânemidir. Ancak ikinci s─▒n─▒f─▒n birinci d├Âneminden itibaren bu sorunlar─▒n g├Âr├╝lmemesi gerekir.

┼×ekil-Zemin alg─▒s─▒ndaki bozukluk: Bu problem, bir b├╝t├╝n├╝n ├Ânemli olan bir par├žas─▒na odakla┼čmada zorluklara neden olur. Okuma, bu beceri ile ilgilidir. ├ç├╝nk├╝ okuma s├Âz dizilerine odakla┼čmay─▒, soldan sa─ča ve sat─▒r sat─▒r izlemeyi gerektirir. Bu alanda sorunu olan ├žocuklar okumada sat─▒r atlama, sat─▒r tekrarlama, s├Âzc├╝k atlama t├╝r├╝nden hatalar yaparlar.

Uzakl─▒k-derinlik-boyut alg─▒lamada bozukluk: ├çocuk derinli─či kestiremedi─či i├žin e┼čyalara ├žarpar, sandalyeden d├╝┼čer. A├ž─▒k alanda oynarken mekanda pozisyonlar─▒n─▒ alg─▒lamada, sa─č-sol ay─▒rt etmede g├╝├žl├╝k ├žeker. Top yakalamak, ip atlamak, yap-boz yerle┼čtirmek, ├žeki├ž kullanmak uzakl─▒k-derinlik-boyut alg─▒lamada sorun ya┼čayan ├žocuklar i├žin daha g├╝├ž i┼člerdir.

─░┼čitsel Alg─▒ Bozukluklar─▒: ;├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuk duyulan sesleri yanl─▒┼č alg─▒layabilir. Benzer sesler aras─▒ndaki fark─▒ ay─▒rt etmeye ba─čl─▒ g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar, sesleri birbirine kar─▒┼čt─▒rabilirler. ├ľrne─čin; soba yerine sopa, kova yerine kafa, bavul yerine davul gibi.

─░┼čitsel Fig├╝r – Zemin ay─▒rt etme g├╝├žl├╝─č├╝: Ayn─▒ anda i┼čitilen farkl─▒ seslerden birine odaklanma g├╝├žl├╝─č├╝ olarak tarif edilen bu sorunda, ├žocuk farkl─▒ seslerin fig├╝r-zemin ay─▒r─▒m─▒n─▒ yapmakta g├╝├žl├╝k ├žekebilir. ├ľrne─čin; TV seyrederken kendisine seslenince bakmaz, i┼čitmiyormu┼č gibi g├Âr├╝n├╝rler. Yine TV seyrederken duyduklar─▒ kap─▒ ya da telefon sesinin bulunduklar─▒ mekandan m─▒ yoksa TVÔÇÖ;den mi geldi─čini ay─▒t edemezler. ─░┼čitsel alg─▒da kopukluk (auditory lag) oldu─čunda, ardarda s├Âylenen mesajlar─▒n bir k─▒sm─▒n─▒ ka├ž─▒rabilirler, alg─▒layamazlar. ├ľrne─čin; ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocu─ča ÔÇť;odana git, arkada┼č─▒na telefon edip ├Âdevlerini al ve kitaplar─▒nla birlikte buraya gelÔÇŁ; denildi─činde bu mesaj─▒n bir k─▒sm─▒n─▒ duyar yerine getirir, di─čerlerini duymayabilir. Uzun komutlar verildi─činde bir k─▒sm─▒n─▒ yapamayabilir.

Dokunsal Alg─▒ Bozukluklar─▒: ; Dokunsal alg─▒ sorunu olan ├žocuklar g├Âzleri kapal─▒yken dokunma duyusu yard─▒m─▒yla nesneleri tan─▒mlayamaz. ├ľrne─čin; eline verilen oyunca─č─▒n ne oldu─čunu anlayamaz, avucuna yaz─▒lan say─▒ ve yaz─▒y─▒ tan─▒mlamakta g├╝├žl├╝k ├žeker. ;

2. B├╝t├╝nleme: Beyne giden bilgi kaydedilince anla┼č─▒lmas─▒ gerekir. Bunun i├žin 3 a┼čama tan─▒mlanmaktad─▒r. S─▒raya koyma, soyutlama ve organizasyon. Bu a┼čamalardan ge├žen bilgi b├╝t├╝nle┼čir. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklarda bu a┼čamalar─▒n birinde ya da t├╝m├╝nde sorunlar s├Âz konusudur. S─▒raya koyma bozuklu─ču olan ├žocuktan dinledi─či hikayeyi anlatmas─▒ istendi─činde ba┼č─▒n─▒ sonunu kar─▒┼čt─▒r─▒r. Cumadan sonraki g├╝n soruldu─čunda bilemez, Pazartesiden itibaren sayarak bulabilir. 3×9 soruldu─čunda s├Âyleyemez. Soyutlama sorunu, ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklarda s─▒kl─▒kla g├Âzlenmez. ├ç├╝nk├╝ soyutlama temel zihinsel bir i┼člemdir. Bu alandaki sorunlar daha ├žok mental retardasyon (zeka gerili─či) ile karakterizedir. Organizasyon sorunu: Bu safha daha ├Ânce edinilen bilgilerle yeni kazan─▒lan bilgilerin ba─člant─▒lar─▒n─▒n olu┼čturularak gruplanmas─▒n─▒ ve organizasyonunu kapsar. ├ľdevlerin unutulmas─▒, zaman─▒n iyi kullan─▒lamamas─▒, defterin, odan─▒n, masan─▒n d├╝zensizlikleri organizasyon bozuklu─čuna i┼čaret etmektedir.

3. Bellek-Depolama: Gelen bilgi beyinde kaydedilir, anla┼č─▒l─▒r, yorumlan─▒r ve daha sonra kullan─▒lmak ├╝zere bellekte depolan─▒r. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝nde daha ├žok k─▒sa s├╝reli bellek bozuklu─ču g├Âr├╝l├╝r. Uzun s├╝reli bellek bozuklu─ču daha ├žok mental retardasyonun karakteristi─čidir. K─▒sa s├╝reli i┼čitsel-g├Ârsel bellek bozukluklar─▒ genellikle birlikte ortaya ├ž─▒kar. ├ľrne─čin ├žok iyi ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ halde okula gidince ba┼čar─▒s─▒z olmak, ├žarp─▒m tablosunu ├Â─črenememek bu alandaki g├╝├žl├╝kleri ifade eder. WISC-RÔÇÖ;da Genel Bilgi alt testinde ;s─▒n─▒f─▒na uygun sorular─▒ bilemeyebilir. ;

4. ├ç─▒kt─▒: ├ľ─črenilen bilgiler s├Âzc├╝klerle (dille) ya da kas faaliyetleri ile (yazma-├žizme, jest ve mimikler) ifade edilirler. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar bu alanlarda g├╝├žl├╝k ya┼čarlar. Dil alan─▒nda; kendini ifadede kendili─činden konu┼čma ba┼člatmada, soru y├Âneltildi─činde uygun yan─▒t─▒ verebilmede g├╝├žl├╝kleri vard─▒r. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklarda anne babay─▒ ve ├Â─čretmeni ┼ča┼č─▒rtan ┼čey; soru soruldu─čunda bloke olan ├žocu─čun spontan konu┼čmaya ba┼člad─▒ktan sonra gayet ak─▒c─▒ bir ┼čekilde d├╝┼č├╝ncesini ifade edebilmesidir. Motor beceri alan─▒nda; b├╝y├╝k kas gruplar─▒n─▒n organize olarak ├žal─▒┼čamamas─▒na ba─čl─▒ olarak y├╝zme, bisiklete binme, atlama, topa vurma gibi kaba motor becerilerde sorun ya┼čarlar. Sakarl─▒k s─▒k rastlanan belirtilerdir. ─░nce motor beceri sorunlar─▒ da g├Âzlenir. D├╝─čme ilikleme, makas kullanma, ├žatal-ka┼č─▒k kullanma, kalem tutma, resim yapma becerilerinde zorlan─▒rlar. Yaz─▒ problemleri mevcuttur, ya h─▒zl─▒ ve bozuk yazarlar ya da ├žok yava┼č yazarlar.├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝nde ses ve konu┼čma bozukluklar─▒yla ilgili g├Âr├╝┼č ve yakla┼č─▒mlar da getirmi┼čler.

Disleksiklerin 3 grupta incelenmesi gerekti─či s├Âylenmektedir.

1. Disfonetik Disleksi: ─░┼čitsel kavrama ve ay─▒rt etme becerileri zay─▒ft─▒r. Fonetik bozuklu─ču olan ├žocuklar bu grupta yer al─▒rlar. Dil ve s├Âzl├╝ ifade alan─▒nda g├╝├žl├╝k ├žekmektedirler. S├Âzc├╝klerin fonetik ayr─▒m─▒n─▒ yapamazlar. Fonolojik model disleksinin klinik g├Âr├╝n├╝m├╝ ve n├Ârologlar─▒n beynin fonksiyonu ve organizasyonu ile ilgili bulgular─▒yla tutarl─▒ g├Âr├╝nmektedir. Linguistler dil sistemini, her bir dilin belirli bir y├Ân├╝yle ilgili olan bile┼čenlerin a┼čamal─▒ olarak dizili┼či ┼čeklinde ifade etmektedirler. Bu dizili┼čin en alt basama─č─▒ dilin i├žerdi─či ay─▒rt edici ses par├žac─▒klar─▒ yani fonemlerdir. Kelimelerin tan─▒nmas─▒, anla┼č─▒lmas─▒ ve bellekte depolanmas─▒ ya da gramer a├ž─▒s─▒ndan incelenmesi i├žin beynin fonolojik mod├╝l├╝ taraf─▒ndan fonetik birimlere ayr─▒lmas─▒ gerekmektedir. Bu s├╝re├ž konu┼čma dilinde otomatik olarak ger├žekle┼čmektedir. LibermanÔÇÖ;a g├Âre konu┼čma do─čal, okuma bir bulu┼č oldu─čundan bilin├ž d├╝zeyinde ├Â─črenilmesi gerekir. Okumada birey g├Ârsel, simgesel yaz─▒y─▒ dille ilgili kavramlara ├ževirir, harfleri seslere d├Ân├╝┼čt├╝r├╝r. Ayr─▒ca bu seslerin yaz─▒da dizili┼čini de anlamas─▒ gerekir. Dizili┼či anlayamazsa sesleri farkl─▒ s─▒ralayabilir, heceleri kar─▒┼čt─▒rabilir. Okuma bozuklu─ču olan ├žocuklarda yaz─▒n─▒n anla┼č─▒lmas─▒n─▒ engeller.

2. Disidetik Disleksi: Bu tipteki ├žocuklar zihinde canland─▒rma yetenekleri bozuk oldu─ču i├žin harflerin, sembollerin g├Ârsel-mekansal analizini ve ayr─▒mla┼čt─▒rmay─▒ yapamazlar. Bu nedenle harflerin s─▒ras─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r, ters ├ževirir, g├╝nleri, aylar─▒ s─▒rayla s├Âylemede zorlan─▒rlar.

3. Karma Tip: Her iki gruptaki ├Âzellikleri ta┼č─▒rlar.Ba┼čka bir s─▒n─▒flama ise;

1. ─░┼čitsel-Konu┼čma (Dil) Grubu: S├Âzel alanda g├╝├žl├╝k ├žeken ├žocuklardan olu┼čur. Sorulara yan─▒t vermeleri, isimlendirmeleri, tan─▒mlamalar─▒ zorlukla yaparlar.

2. G├Ârsel-Uzamsal Grup: Bunlar daha ├žok g├Ârsel ve uzaysal alg─▒ya ili┼čkin sorun ya┼čarlar.├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝n├╝ hemisfer fonksiyonlar─▒na g├Âre de ay─▒rt etmi┼člerdir (Bakker):

Sol Hemisfer Fonksiyon Bozuklu─ču: Okuma g├╝├žl├╝kleri bu grupta de─čerlendirilir. Yava┼č okuma ya da h─▒zl─▒ okuyup harf atlama, de─či┼čtirme, ekleme t├╝r├╝nden hatalar yaparlar.

Sa─č Hemisfer Fonksiyon Bozuklu─ču: Sa─č hemisfer fonksiyonlar─▒na ba─čl─▒ g├Ârsel alg─▒ kusurlar─▒ olan ├žocuklardaki okuma g├╝├žl├╝klerini ifade eder. Okumalar─▒ yava┼čt─▒r. Eksik b─▒rakma ve tekrarlama hatalar─▒ yaparlar.

├ľzg├╝l ├ľ─črenme G├╝├žl├╝─č├╝n├╝n Belirtileri: ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklarda, g├Ârd├╝─č├╝ ┼čeyi yanl─▒┼č alg─▒lama, uzakl─▒─č─▒ ve derinli─či alg─▒lamada, mekan─▒ alg─▒lamada, sa─č-sol ay─▒rt etmede sorunlar dikkati ├žeker. Top oynarken, ip atlarken, yaz─▒ yazarken, sa├ž─▒n─▒ tararken sanki beceriksizmi┼č gibi g├Âr├╝nen sorunlar ya┼čar. Konu┼čurken sesleri, yazarken harfleri kar─▒┼čt─▒r─▒r. Kar─▒┼č─▒k bir ├žekmecede arad─▒─č─▒ ┼čeyi bulamaz. G├╝r├╝lt├╝l├╝ ortamlarda sesleri ay─▒rt edemez. S─▒raya koymada, organize etmede sorunlar─▒ vard─▒r. ├ľyk├╝leri duydu─ču gibi anlatamaz, ba┼č─▒n─▒, ortas─▒n─▒, sonunu kar─▒┼čt─▒r─▒r. Saati, ├žarp─▒m tablosunu ├Â─črenmede g├╝├žl├╝─č├╝ olur. Soru soruldu─čunda yan─▒tlamada, kendili─činden konu┼čmaya ba┼člamada, y├╝r├╝me, ko┼čma, yazmada sorunlar olur. Bu sorunlarla giderek artan s─▒kl─▒klarla bo─ču┼čmaya ├žal─▒┼č─▒rken sosyal ve duygusal sorunlar ortaya ├ž─▒kar

. Motivasyonunu olumsuz etkiler. Ba┼čar─▒s─▒zl─▒k duygusu devaml─▒ deneyimlendi─činde kendine g├╝veni sars─▒l─▒r. T─▒rnak yeme, en├╝rezis, enkoprezis, arkada┼č ili┼čkilerinde uyum sorunlar─▒ ba┼člayabilir. Bazen de akademik ba┼čar─▒s─▒zl─▒klar─▒n─▒ ├Ârtmek i├žin olduklar─▒ndan farkl─▒ davran─▒rlar; ┼čamatac─▒, dersi kaynatmaya ├žal─▒┼čan, dikkati ├žeken bir ├žocuk olabilirler. Aileler ders ├žal─▒┼čmakta isteksiz oldu─ču, s─▒n─▒f─▒n dikkatini da─č─▒tt─▒─č─▒, giderek i├žine kapand─▒─č─▒ yak─▒nmalar─▒yla ba┼čvururlar.

Dikkat eksikli─či ve hiperaktivite e┼člik edebilir, biri di─čerinden daha a─č─▒r olabilir. Okul ├Âncesi d├Ânemde; koordinasyonu k├Ât├╝ (sakar y├╝r├╝y├╝┼č), konu┼čmas─▒ a─č─▒r, a┼č─▒r─▒ duygusall─▒k, ├Âfke, huzursuzluk, i├žg├╝d├╝leri kontrol etmede g├╝├žl├╝k, kavramlar─▒ ├Â─črenmede g├╝├žl├╝k, ili┼čkileri kavramada g├╝├žl├╝k, ip u├žlar─▒n─▒ de─čerlendirmede yava┼čl─▒k g├Âr├╝lebilir. Kendili─činden konu┼čur ama soru soruldu─čunda yan─▒t vermede g├╝├žl├╝─č├╝ olur. Bu sorunlar─▒n giderek artmas─▒ ve ├╝st ├╝ste binmesi durumunda dikkat etmek gerekir. Tedavi edilmezse; ├žocuk k─▒s─▒r bir d├Âng├╝ye girer. S─▒navlarda ba┼čar─▒s─▒z olduk├ža daha ├žok ├žal─▒┼č─▒r ama yine de ba┼čar─▒l─▒ olamaz. Anne ve baba endi┼čelenerek ├žocu─ču s─▒k─▒ ve uzun ├žal─▒┼čmas─▒ i├žin uyar─▒rlar. ├çocuk evde ├Â─črendiklerini okulda hat─▒rlayamaz. Aile ├žocu─ču su├žlay─▒p cezaland─▒r─▒r. ├çocuk t├╝kenir. Motivasyon kayb─▒ olur. Ba┼čar─▒s─▒zl─▒─č─▒ kendi hatas─▒ olarak g├Âr├╝r. H─▒r├ž─▒n ya da sald─▒rgan olur ya da i├že kapan─▒r.

├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ tan─▒s─▒ i├žin akademik ba┼čar─▒ testine ihtiya├ž var. Ama T├╝rkiyeÔÇÖ;de b├Âyle bir test mevcut de─čildir. ├çocu─čun okuma h─▒z─▒, okudu─čunu anlamas─▒, s├Âzl├╝\kopya yaz─▒ yazmas─▒, hatalar─▒ ve hata s─▒kl─▒─č─▒, imla kurallar─▒ ve matematik becerileri ├Âl├ž├╝l├╝r. Yaz─▒m hatalar─▒; harf atlama, s├Âzc├╝k atlama, hece atlama, ters yazma, harf kar─▒┼čt─▒rma, birle┼čik yazma, s├Âzc├╝k ekleme, yanl─▒┼č yazma (s├Âzc├╝klerin anlamlar─▒n─▒ bozma), imla hatalar─▒, yava┼č yazma gibi sorunlar olup olmad─▒─č─▒na bak─▒l─▒r.Dikkat eksikli─či olan ├žocuk okuma\yazma hatas─▒ yapt─▒─č─▒nda uyar─▒ld─▒─č─▒nda hatas─▒n─▒ d├╝zeltir ama ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuk hatas─▒n─▒ d├╝zeltse bile o hatay─▒ ├žok s─▒k yapar.├çocuklar─▒ engellemek yerine neyi, ne zaman, nas─▒l, ne kadar kolay yapabilece─čini ├Â─čretmek gerekir, ├Âzellikle okul ├Âncesi d├Ânemde. ; Aileden ├žocukla ilgili bilgi al─▒yoruz. Akademik ba┼čar─▒s─▒, oryantasyonu, organizasyonu, ders ├žal─▒┼čma al─▒┼čkanl─▒klar─▒, dokunsal alg─▒s─▒, ince-kaba motor becerileri gibi. ;

DEHBÔÇÖ; nda da ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ g├Âr├╝lebilir ama ikisi iki ayr─▒ alandaki g├╝├žl├╝─č├╝ tarif eden bozukluklard─▒r ve ay─▒rt edici ├Âzellikleri vard─▒r. DEHB belirtileri g├Âsteren ├žocukta her alandaki i┼člev bu bozuklu─čun yaratt─▒─č─▒ engellemeler nedeniyle etkilenir ama ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝nde bir ya da iki alanda sorun varken di─čer alanlar bundan ba─č─▒ms─▒z olabilir. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar sadece okuma ya da yazmada zorlan─▒rken DEHB olan ├žocuklar ├Âzellikle de hiperaktivite varsa hem okuma hem yazmada sorun ya┼čayabilirler hem de s├╝rekli zorlan─▒p k─▒s─▒tlanmak durumunda kalabilirler. Zihinsel kapasitelerinin beklenen ba┼čar─▒y─▒ t├╝m alanlarda g├Âsteremeyebilirler.

DEHBÔÇÖ; nda s─▒kl─▒kla dil sorunu g├Âr├╝lmez ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝nde dil sorunu daha s─▒k g├Âr├╝l├╝r. ─░nce motor becerilerde DEHB olan ├žocuklar daha ├žok zorlan─▒rlar kaba motor becerileri iyi olabilir, ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝nde her ikisi de sorun olarak ortaya ├ž─▒kabilir. Hem DEHBÔÇÖ; nda hem ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝nde dikkat sorunu g├Âzlenir ancak ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar se├žici dikkat sorunu ya┼čar ├Ârne─čin; ders ├žal─▒┼č─▒rken yo─čunla┼čt─▒rmalar─▒ gereken noktaya dikkatlerini yo─čunla┼čt─▒ramaz, da─č─▒n─▒k bir ├žekmeceden istedi─čini bulamaz ama buna ra─čmen dikkati belli bir s├╝re bir konuda yo─čunla┼čt─▒rmada sorun olmaz. DEHB olan ├žocuklar uzun s├╝re bir materyalle u─čra┼čmakta zorlan─▒rlar.

├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝nde okul ba┼čar─▒s─▒zl─▒─č─▒ g├Ârsel, i┼čitsel, dokunsal alg─▒, ayr─▒mla┼čt─▒rma ve bellek alanlar─▒nda ortaya ├ž─▒karken DEHBÔÇÖ; da ba┼čar─▒s─▒zl─▒k daha ├žok dikkatini bir konuya yo─čunla┼čt─▒ramamak nedeniyle ya┼čan─▒r. DEHBÔÇÖ; da okul ├Âncesinde a┼č─▒r─▒ hareketlilikleriyle ├žabuk tan─▒n─▒r, ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar okul d├Ânemine kadar fark edilmeden geli┼čimlerini s├╝rd├╝rebilirler. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ ya┼čam boyu s├╝rer, DEHB ya┼čla de─či┼čerek ve azalarak devam eder.

Payla┼čmak b├╝y├╝kl├╝kt├╝r.

Bir Cevap Yaz─▒n